جلسه ۶

سؤال: آن موقع مصداق نداشته،

جواب: خب اصلاً نبوده آن زمان، پس مطلب این است. پس نیایند بگویند در آن زمان هم همین بوده، نه آن زمان اصلش اصلاً برای حرام بوده و روایت هم برای آن آمده، الان استفادۀ حلالش چی چی است؟ خب این دُنبک و تار و... که الآن می‌زنند همان موقع هم بوده دیگر، پس مجلس غناء و غیر غناء نداریم دیگر، یک غناء بیشتر نداریم، آن هم حرام است. 

آن وقت آقا به من این را فرمودند: گفتند ببین این یک حکایت در این کتاب که حکایت تاریخی است، اصلاً فهم انسان را نسبت به مسائل عوض می‌کند. این مسئله خیلی مهم است، تاریخ خیلی مهم است. مطالعۀ وضع مردم، اقتصاد مردم در آن موقع، نحوۀ معاملاتشان، نحوۀ داد و ستدشان، عنایتی که آنها داشتند به متاعشان، خیلی الآن در اینجا...، مخصوصاً در باب دیات، زکوات، خمس، خیلی این مسأله، مسألۀ مهمی است. مطالعۀ اهل آن زمان، حالا من یک مثالی برای شما می‌زنم؛ 

فرض کنید یکی از چیزهایی که هست و الآن مطرح می‌کنند، خب زکات در نُه چیز است دیگر، نقدین، اغنام ثلاثه، غلات اربعه( گندم، جو، کشمش و خرما) که نه تا می‌شود. خب الآن می‌گویند که منظور از غلات اربعه، ارزاق عمومی است لذا به اشیاء دیگر هم تعلق می‌گیرد، فرض کنید که به برنج و... هم تعلق می‌گیرد. خب یک مشکلی که در اینجا هست این است که این روایاتی که داریم در باب غلات اربعه، این روایات از زمان پیغمبر تا زمان امام حسن عسگری و امام زمان و هفتاد و پنج سال در زمان غیبت، همین روایات بوده، خب ما نداریم بر اینکه اینها بیایند بگویند فرض کنید به چیزهای دیگر هم تعلق می گیرد البته هست به عدس و اینها، اما از باب استحباب نه به عنوان وجوب. اما اینکه از زمان پیغمبر، دویست و پنجاه و هفت سال در زمان ائمه، تمام این روایات آنکه در زمان پیغمبر بود همان تا آخر هم بود، هیچ وقت عوض نشد در حالتی که اسلام گسترش پیدا کرد، گیرم بر اینکه بگوییم که در مکه و مدینه و این اطراف برنج نبوده، خب وقتی که اسلام گسترش پیدا کرده در زمان عمر و به ایران رسید، و به نواحی شمال و مازندران و خیلی از نواحی که اینها برنج می‌خوردند رسید چرا در آن موقع این روایات مربوط به زکات عوض نشد؟ و اتفاقاً در باب زکات فطره روایت از امام حسن عسگری وجود دارد که وقتی که آن قوت غالب هر طائفه و ملّتی و بلدی را بیان می‌کنند، به طبرستان که می‌رسند می‌گویند چون قوت غالب آنها برنج است، باید زکاتشان این(برنج) باشد، چطور این در مورد زکات نیست؟ خب همین اطلاع بر وضع آن زمان، وضع اقتصادی آن زمان، همین خیلی کمک می‌کند به انسان در فهم روایات. همین طوری طرف درمی‌آید یک روایت راجع به رزق است نگاه می‌کند و بعد می‌آید گسترشش می‌دهد به همه چیز بدون توجه به چیز دیگری! نه! فتوی دادن آسان هم نیست! الآن که دیگر...!