
معنای لغوی و فقهی ارتداد
بررسی حقیقت ارتداد و تفکیک میان کفر ظاهری و باطنی
این جلسه از سلسله دروس خارج فقه توسط آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی با بررسی معنای لغوی و فقهی ارتداد آغاز میشود. بحث از ریشه واژه «ردّ» در کتب لغت شروع شده و تفاوت میان رجوع از دین و مخالفت با برخی احکام یا تکالیف تبیین میگردد. در ادامه، دیدگاه اهل سنت درباره حوادث صدر اسلام و جنگهای ارتداد مطرح شده و سپس به روایات اختصاصی شیعه درباره انحرافات پس از رحلت پیامبر پرداخته میشود. استاد با تکیه بر این مبانی، مراتب ایمان و امتحانات سخت آن را تحلیل کرده و در نهایت، تفاوت میان احکام ظاهری ارتداد و کفر و شرک باطنی را با توجه به سخنان معصومان علیهمالسلام روشن میسازد.
معنای لغوی و فقهی ارتداد
توضیحات:
این جلسه از سلسله دروس خارج فقه توسط آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی با بررسی معنای لغوی و فقهی ارتداد آغاز میشود. بحث از ریشه واژه «ردّ» در کتب لغت شروع شده و تفاوت میان رجوع از دین و مخالفت با برخی احکام یا تکالیف تبیین میگردد. در ادامه، دیدگاه اهل سنت درباره حوادث صدر اسلام و جنگهای ارتداد مطرح شده و سپس به روایات اختصاصی شیعه درباره انحرافات پس از رحلت پیامبر پرداخته میشود. استاد با تکیه بر این مبانی، مراتب ایمان و امتحانات سخت آن را تحلیل کرده و در نهایت، تفاوت میان احکام ظاهری ارتداد و کفر و شرک باطنی را با توجه به سخنان معصومان علیهمالسلام روشن میسازد.
معنای لغوی و فقهی ارتداد
10ارتداد یعنی نفی الإسلام و نفی الرسالة. اما اینکه بگویند: ما نمیفهمیم که مثلاً چرا بهخاطر زنا یک نفر را باید اعدام کنند؟! در زنا هم مرد خوشش میآید هم زن خوشش میآید، به زور هم که نبوده است، به عنف هم که نبوده است و چهبسا اینکه گاهی از اوقات تمایل از اینطرف (زن) میشود، حالا مرد را چهکار کنند؟! اگر بگویند که ما این را نمیفهمیم، این را باید حمل بر جهالت کرد، و نباید گفت که مرتد هستید و بعد هم آنها را به گلوله ببندند!
تلمیذ: شاهد آنها این است که طبق عقیدۀ خودشان میگویند: «احیاء اسلام کنیم».
استاد: بله. البته فرق میکند. شخصی میگوید که باید یک اسلام جدید پیریزی کنیم مثل مکاتبی که درست میشوند و میگویند که در خارج اینطور است، عدهای جمع میشوند و میگویند که اصلاً میخواهیم یک دین درست کنیم، ده نفر یا پانزده نفر جمع میشوند و میگویند که میخواهیم یک قانون درست کنیم، اصلاً به خدا و پیغمبر و اینها هم کاری ندارند، یکمقدار قوانین را از اسلام میگیرند، یکمقدار قوانین را از نصاریٰ میگیرند، یکمقدار قوانین را از یهود میگیرند، اینها را باهم جمع میکنند و بعد این را مطرح میکنند؛ لذا معلوم است که اصلاً به خدا اعتقاد ندارند.
وجود ارتداد در سایر ملل غیر از اسلام
اصلاً بهطورکلی مسئلۀ ارتداد و برگشت از دین در میان سایر ملل هم هست؛ مثلاً در یهود هم قائل به همین هستند. در یهود هم میگویند: «کسی که خارج از یهود است دَمش مباح است.» یعنی مثلاً اگر در اسرائیل دو نفر ـ یهود و غیر یهودی ـ با همدیگر معارضه کنند و یهودی او را بکشد، دادگاه بهعنوان اینکه او خارج از دین است برای قاتل حکم قصاص ندارند! درحالیکه آنها حکم قصاص هم دارند، یعنی در نزد آنها قصاص قتل، قتل است، اما میگویند که چون او خارج از مذهب است و خارج از یهود است، حکم قاتل مثلاً ده سال یا دو سال زندان است یا فلان مقدار جریمه برای او تعیین میکنند. یعنی حکم آنها هم در مورد ارتداد و خروج از مذهب مثل ما است. درواقع حکمشان اسلامی است. آنها هم غیر از یهودیها را اصلاً آدم نمیدانند و میگویند که فقط یهود باید باشد.
