مرتب سازی:
جلسه ۵
5سؤال: آن عوالم آقا جان واقعاً امر حضرت حق مثل امر تشریعی میماند که ما در عالم داریم با امر، با کلام؟
جواب: بله آن هم تشریعی است
سؤال: یا نه صرف ارادۀ حضرت حق تعالی در ملک ایجاد عمل میکند؟
جواب: همان اراده میشود تشریع دیگر، خود آنجا هم تشریع است، فرقی نمیکند. ارادۀ حق به صلاة، موجب امر خارجی صلاة میشود، حالا اگر فرض بکنید که یک نبی، این اراده را در نفس خودش بفهمد، آن نبی بدون امر خارجی اتیان می کند صلاة را. مسئلۀ تکوین مسئلۀ خود عمل خارجی است که بدون اختیار تحقق پیدا میکند، آن را تکوین میگویند مثل خلقت انسان، خلقت ملائکه، خود اصل خلقت و اینها یا به طور کلی جنبۀ فعل خارحی را تکوین میگویند ولو با ارادۀ شخص. یعنی آن فعلی که مستند به اوست. در تشریع اختیار خوابیده، یعنی چه انبیاء و چه غیر انبیاء و چه ملائکه، تمام اینها جنبۀ تشریع در آنها لحاظ میشود و با تشریع عمل را انجام میدهند. یعنی به آنها امر میشود و آنها اختیاراً آن را انجام میدهند و با اختیار خودشان اینها صعود پیدا میکنند. لذا ملائکه هم در آن حیطهای که هستند با اعمالی که انجام میدهند دائماً دارند ترقی میکنند نه اینکه ملائکه یک مرتبه دارند. بله خود ملائکه هم همین طور هستند
سؤال: وَ مٰا مِنّٰا إِلاّٰ لَهُ مَقٰامٌ مَعْلُومٌ ﴿الصافات، ١٦٤﴾ پس این چیست؟
جواب: جنبۀ طولی است ولی از نقطۀ نظر عرضی اینها حدّ یقفی ندارند. یعنی این طور نیست که جبرئیل فرض کنید که از زمان آدم یا قبل از آنها، علمش به هر اندازهای بوده الآن هم در همان حد است. همین طور دائماً این دارد علمش زیاد میشود و ملائکۀ دیگر هم همین طور و چون علم حدّ یقفی ندارد، چون پروردگار حدّ یقفی ندارد، اگر تا بی نهایت اینها حرکت کنند مثل اینکه سر جای خود ایستادهاند، هیچ حد یقفی...،