جلسه ۱
3سؤال: پس فقهاء در این قاعده چیزی نوشتند؟
جواب:بله، بله راجع به ارتداد افرادی از متأخرین نوشتند، حتی من جزواتش را هم دارم
سؤال: ...؟
جواب: حالا میروم بررسی میکنم، یک جزوۀ مختصری بود مال آن آقای شیخ صادق سعیدی که در مشهد هم فوت کرد، ایشان یک جزوهای دربارۀ ارتداد دارند، که میگویم ایشان اصل و بیانشان به همین بیانی است که همه کردند، یعنی مسأله جدیدی نیست، اینکه انکار ضروری دین، موجب ارتداد است و فلان و این حرفها، همین، مطالب دیگری راجع به این نیست، البته در نوشتهها و اینها، اشاراتی شده از همین مقالات مختلفی که در مجلّات علمی یا مجلّات حوزوی و اینها هست، من دیدم، قاعدتاً هم شما باید دیده باشید که مثلاً ...،
سؤال: در قواعد فقهی این مسأله را مطرح نکردند
جواب: نه، توی آنجا نیست، ولیکن خب این یک قاعدهای هست که ما میتوانیم این را جزو قواعد بیاوریم چون با خیلی از جهات ارتباط پیدا میکند و فقط اختصاص به یک باب خاصی ندارد، لذا این میتواند...،
سؤال: ...؟
جواب: بله همۀ موارد را میتواند استیعاب بکند، مواردی که اطباق موضوع با آن بشود این می شود مصداقش.
انشاء اللَه، اگر خدا بخواهد، فردا راجع به این قاعده، این بحث را خواهیم کرد.
آن وقت راجع به اصول تا کجا بحث کردیم؟ در اطلاق بود تا...، بسیار خب دیگر مشخص است که بحث کجاست.
راجع به لحاظین و عدم لحاظین بحث را ادامه بدهیم یا اینکه دیگر اینها را بگذاریم برای بعد؟
تلمیذ: اگر بخواهد شروع بشود یک مروری باید دوباره بشود.
جواب: بله یک مروری باید بشود.
اشکالی که مرحوم حاج حسین حلّی داشتند در اینجا و خودشان هم قضیه ثالثۀ بین حقیقیه و خارجیه و اینها چیز کردند، خیال میکنم که اینها را بگذاریم برای بعد دیگر
سؤال: یک مسألۀ جنبی است که اخیراً مطرح شده، بحث جامعۀ اسلامی؟ که بعضی رفقا مطرح کردند این یک مشکلی شده در بعضی جاها، دفاع از افرادی میکنند که این افراد ترویج افکار باطل را در جامعه میکنند مثل سروش و امثال ذلک یعنی از باب اینکه دین اسلام دین سهل و سهله است در دفاع از اسلام با خیلی از کفار و زنادق و اینها بحث میکردند، ... در این که این جور نیست که در جامعه هر کسی هر چیزی را بتواند ابراز کند. گفتم شما در سر سفره حاضرید غذای سمی را هم بگذارید ... حالا نمیدانم دفاع ما آیا ... است چون این آزادی هم که حضرات آقایان قبول دارند بر همین اساس است

