مرتب سازی:
جلسه ۱
1أعوذُ بِاللَه مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم
بِسمِ اللَه الرَّحمَنِ الرَّحیم
...بحث در اتحاد لحاظین و عدم لحاظین بود دیگر؟ بله؟ بیان مرحوم نائینی بود، اشکال بر نائینی را عرض نکردیم؟ بله؟
تلمیذ: مانده هنوز
استاد: مانده هنوز
تلمیذ: بحث ادلهاش را فقط فرمودید که نیاز به بازنگری ندارد، یعنی بحث، بحث عقلائی است
استاد: بله آن ادلهاش خیلی چیز نداشت، آن ادله...
تلمیذ: آخرین مجلس این مطالب را فرمودید
جواب: حالا یک مقداری از همین اتحاد لحاظین و عدم اتحاد لحاظین را که در ذهنیتم هست عرض میکنیم و موقتاً این بحث را ما رها میکنیم و به بحث ارتداد میپردازیم. در بحث ارتداد، عرض کردم خدمت رفقا، یکی از مباحث بسیار مهم که امروز در جامعات و مخصوصاً در فرهنگ غرب، در جامعههای غربی، نقطۀ ضعف برای اسلام و برای احکام اسلامی به حساب میآید، این مسألۀ ارتداد است، خیلی از این نقطۀ نظر، این مسأله مطرح میشود، مخصوصاً بعد از همین حکمی که شده:
یکی حکم راجع به جبهۀ ملّی بود که حکمی که شده بود راجع به تظاهراتی که دربارۀ قصاص و حدّ شده بود که مسألۀ ارتداد مطرح شد و خب مرحوم آقای خمینی این را مطرح کردند.
و دیگری بعد از قضیۀ تألیف آن کتاب معروف؛ این هم باز مطرح شد و این طرحش خیلی به نحو زنندهای و به نحو موهنی این احکام اسلامی را مورد سؤال قرار داد به طوری که الآن این مسألۀ ارتداد و مسألۀ آزادی فکر و اختیار انسان در القاء مبانی مختلفه، این به عنوان یک اصل مهم قابل قبول جامعۀ بشری مطرح است و خود همین هم خب منطبق با ادله هست، منطبق با عقل است، منطبق با اختیار است، منطبق با ادلهای که دلالت بر ادلۀ عقلیه حالا صرف نظر از ادلۀ شرعیه، خب در اینجا داریم قُلْ فَلِلّٰهِ اَلْحُجَّةُ اَلْبٰالِغَةُ… ﴿الأنعام، ١٤٩﴾ یا اَلَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ اَلْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولٰئِكَ اَلَّذِينَ هَدٰاهُمُ اَللّٰهُ وَ أُولٰئِكَ هُمْ أُولُوا اَلْأَلْبٰابِ ﴿الزمر، ١٨﴾ لاٰ يُكَلِّفُ اَللّٰهُ نَفْساً إِلاّٰ وُسْعَهٰا …﴿البقرة، ٢٨٦﴾ …لاٰ يُكَلِّفُ اَللّٰهُ نَفْساً إِلاّٰ مٰا آتٰاهٰا … ﴿الطلاق، ٧﴾ و امثال ذلک، از این ادلۀ غیر قابل انکار که با توجه به مسألۀ ارتداد و مسألۀ انکار ضروریی از ضروریات دین، این قواعد چه جایگاهی میتواند داشته باشد و چطور می سازد؟