طرح بحث ارتداد و نگرش جوامع غربی به این حکم الهی

بیان نظریۀ اشتباه تغییر احکام در ازمنۀ مختلفه

اما در این زمان که به‌طورکلی زمان تفکر و برخورد و تصادم آراء است، می‌گویند که در این زمان دیگر مسائل فرق می‌کنند و احکام تفاوت پیدا می‌کنند، و این هم ‌مسئله‌ای است که امروزه مطرح می‌شود.

براساس این فکر و نظره احکام ارث تغییر پیدا می‌کند، به‌جهت اینکه این احکام در زمانی است که شوهر و مرد، متکفّل امور اهل و زوجه باشد اما در این زمان که خود نساء، در معامل و مصانع مشتغل می‌باشند، باید در این احکام تغییری داده شود.

غیر قابل تغییر بودن احکام اسلامی در ازمنۀ مختلفه

قطعی بودن تغییر حکم با تغییر موضوع

مسائل زیادی در این زمینه وجود دارند که مهم‌ترین آنها همین مسئلۀ ارتداد است. ما باید بیان کنیم که احکام اسلامی قابل تغییر نیستند. زمان سابق و زمان الآن، هیچ فرقی نمی‌کنند و اینها ـ کائناً ما کان ـ دائر‌مدار موضوع خودشان می‌باشند. البته با تغییر موضوع، حکم هم تغییر پیدا می‌کند و در این مسئله شکی نیست اما اینکه موضوع چه هست و کیفیتش چیست مسئلۀ دیگری است.

لذا درصدد این برآمدیم که این بحث را که خودش از قواعد فقهیه می‌باشد ابتدائاً مطرح کنیم. یکی از قواعد فقهیه قاعدۀ ارتداد است که در بعضی از کلمات آقایان هم به‌عنوان قواعد فقهیه ذکر شده است. حالا نمی‌دانم که آیا بحث مستقلی هم راجع به ارتداد شده است یا نه! درهرصورت این به‌عنوان یک قاعده ذکر شده و جزواتی هم در این زمینه نوشته شده است.

تلمیذ: پس فقهاء در این قاعده چیزی نوشته‌اند!

استاد: بله، افرادی از متأخّرین راجع به ارتداد نوشته‌اند. حتی من جزوات آنها را هم دارم. جزوۀ مختصری از آقای حاج شیخ محمدصادق سعیدی کاشمری که در مشهد فوت کرده‌اند دربارۀ ارتداد هست و اصل بیانشان همین بیاناتی است که دیگران هم مطرح کرده‌اند؛ اینکه انکار ضروری دین، موجب ارتداد است. یعنی مسئلۀ جدیدی نیست.