مرتب سازی:
جلسه ۱۰۴
2پس بنابراین سجده در اینجا باطل است وقتی که سجده باطل شد پس بنابراین مشمول لاتعاد خواهد بود چون اگر برگردد و دوباره بخواهد یک سجدهای را انجام بدهد این خب دو سجدۀ اضافی که رکن است، در اینجا مرتکب شده. اما اگر نه، بعد از سجدۀ اُولیٰ این متذکر شود که رکوع را در اینجا اتیان نکرده، این در اینجا هنوز از محل تجاوز نکرده، عدم تجاوز عن المحل است. خب وقتی که از محل تجاوز نکرده اگر بخواهد برگردد رکوع را اتیان کند دوباره یک سجده بخواهد انجام بدهد خب مشمول لاتعاد خواهد بود دیگر در اینجا، لاتعاد یعنی در اینجا داخل در مستثنی است نه داخل مستثنی منه یعنی الا فی القبلة و الطهور و الوقت و الرکوع و السجود خب در اینجا یک سجده اضافی انجام داده و این داخل در مستثنی است باید بگوییم صلاة او باطل است.
اما در اینجا روایتی داریم که فقهاء از او تعبیر به لاتعاد صغیر میکنند و آن خبر منصور بن حازم است از امام صادق علیه السلام که سوال میکند عن رجل استیقن انه لم یرکع و هو بعد السجده که در سجود یا بعد از سجود در سجدۀ اُولیٰ، این متیقن به عدم اتیان به رکوع است. حضرت میفرماید که لاتعاد، این بایستی که برگردد و رکوع را انجام بدهد و در اینجا رکوع مشمول این نخواهد بود.
اختلاف است در این قضیه:
بعضیها قائلهستند بر اینکه روایت لاتعاد، یعنی همین روایت منصور بن حازم، شامل عمد نخواهد بود، چطور اینکه در لاتعاد کبیره هم، ما در آنجا عمد را خارج کردیم بلکه شامل سهو و نسیان است. و نسیان در رتبۀ اُولیٰ، اولاً و بالذات به نفس جزء باید تعلق بگیرد یعنی خود نفس رکوع یا نفس سجود، این مورد برای نسیان باید واقع شود اما اگر شخصی تعمد بر سجده...
... انجام میدهد صحیحتاً به تخیل این که در وقت و موقع آن است پس بنابراین این سجده را با حال یقین به تحقق و صحیحیت آن دارد انجام میدهد در حالتی که لاتعاد نسیان را میگیرد یا سهو در جزء را میگیرد پس مشمول نمیشود. لذا مشهور فتوای به اعادۀ صلاة دادند در این وقت. اگر کسی ترک رکوع کند و سجده را انجام بدهد، در اینجا این سجده عن سهوٍ واقع نشده، این عن علمٍ و یقینٍ در اینجا سجده کرده.