جلسه ۱۰۲

سؤال: با اینکه احتمال هم می دهیم که رکعت اول غیر از رکعت آخر باشد چون دو رکعت اول نماز یک خصوصیت دیگری دارد تا رکعت اخیر 

جواب: این احتمالها دیگر احتمالی نیست. من ادرک رکعة این را می‌گوید. من ادرک رکعة فقد ادرک الجمیع.

سؤال: اینجا می شود گفت چون بحث اداء در مقابل قضا است، چون آنجایی که رکعت اول در وقت است سه رکعت دیگر در خارج وقت... 

جواب: اداء در مقابل بطلان است. بله بعد از بطلان آن وقت ما حکم به این می‌کنیم که آیا قضا دارد یا ندارد؟ ممکن است باطلی باشد و قضا نداشته باشد یا باطلی باشد امر جدیدی نداشته باشد بنابر اینکه ما قضا را تابع امر جدید بدانیم یا تابع امر اول بدانیم. اگر معتقد هستیم بر اینکه امر اول است خب امر که از بین رفت و امر جدیدی هم نیامده خب قائل به بطلان هستیم اگر ما به مقتضای امر اول بدانیم خب در اینجا...، در هر صورت به بطلان، قضا تعلق می‌گیرد یعنی وقتی که صلاة در وقت باطل است و صلاة معدوم است، عدم و بطلان، بطلان نه به معنای اینکه عملی را انجام داده و باطل است، نه، بطلان به معنای عدم، به معنای عدم ترتب اثر، وقتی که این طور باشد پس بنابراین در اینجا این توسعۀ دامنۀ اداء است دیگر. یعنی ادلۀ اداء افادۀ تحقق اربع رکعات را فی الوقت می‌کنند. این می‌آید آن ادلۀ اداء را توسعه می‌دهد به خارج وقت. این هم بیانی بود که در اینجا عرض شد. 

آن وقت یک روایتی ما در اینجا داریم که روایت، روایت اسماعیل بن ریاح است که محمد بن ابی عمیر از او روایت می‌کند. این روایت اصلاً تصریح در این دارد، ولو اینکه ما ادلۀ من ادرک رکعة... را نداشتیم این روایت اسماعیل بن ریاح در اینجا دارد که اذا صلیت و انت تری انک فی وقتٍ و لم یدخل الوقت فدخل الوقت و انت فی الصلاة فقد اجزئت عنک این صلاة مجزی از تو است.