مرتب سازی:
جلسه ۹۶
7و اما در مورد بچه:
وقتی که بچه حر است چرا به دیگران قیمتش را بپردازد؟
این به این جهت است که این بچه گرچه حر است اما رشد و حیات و بقاء بچه در حریم...،
... در اینجا تعلق میگیرد به این صاحب ولد. یعنی وقتی که قرعه در اینجا انداخته میشود، صاحب ولد در نطفه حق دارد، نطفه...
... [ملحق] به صاحب ولد است. این یکی.
مسألهی دیگری که در این روایت باید مورد توجه قرار بگیرد این است که خب این نطفه در ملک سه شریک پرورش پیدا کرده یعنی در جاریهای که این جاریه مملوک برای سه صاحب مال هست پس بنابراین در رشد و در بقاء شرط است، لذا در اینجا حکم به امثال میشود یعنی فرض میکنند که این بچه، اینی که به دنیا آمده این عبد است یعنی صرف بقاء او مورد توجه قرار میگیرد نه انتساب به احد الشرکا، نفس رشد و بقاء او مورد توجه و ارزیابی قرار میگیرد، این را فرض میکنند و بعد از اینکه فرض کردند قیمت گذاری می کنند و ثلثین قیمت را به آن دو تای دیگر باید از باب این رشد بپردازد و از اینجا ما متوجه میشویم که در اینجا ممکن است مسائلی باشد و به یک نکاتی پی میبریم که اگر فرض کنید که یک نطفهای در یک رحمی رشد میکند در اینجا صاحب آن زن، صاحب این بچه...، فرض کنید که من باب مثال اگر یک شخصی یک زنی را وطی به شبهه کند یا یک کنیزی را، حالا اگر زنی را وطی به شبهه کند چون این امه نبوده میتوانیم بگوییم که این جنبهی ملکیت در او بار نمیشود اما اگر یک امه ای را وطی به شبهه کند باید قیمت این را حساب کند و به آن صاحب امه بپردازد. وطی به شبهه که دیگر این را ام ولدش نمیکند چون ام ولد در ملک تحقق پیدا میکند نه اینکه در خارج از ملک، به صرف ام یک حر شدن، این ام ولد نمیشود، ام ولد باید در ملک باشد. حالا اگر نه، فرض کنید که یک شخصی کنیزی داشته باشد و یک شخصی میآید اشتباهاً این را وطی به شبهه میکند این بچه خب ملحق میشود به صاحب نطفه، اما از باب اینکه در ملک دیگر این رشد پیدا کرده باید تمام قیمت این را به عنوان عبدیت به آن صاحب امه بپردازد و از اینجا ما به موارد دیگر حتی میتوانیم تسری پیدا کنیم. اینکه اگر شخص اصلاً زنی را وطی به شبهه کند چه میشود؟ آیا در آنجا هم هست یا نیست؟ دیگر در آنجا باز محل بحث است که این دیگر حر است و حر دیگر قیمت و مالیت ندارد، اگر ما قیمت و مالیت برای این قرار میدادیم میبایستی که پول این رشد ولد به عنوان یک عبد حتی به آنها هم پرداخته شود چون بالاخره او این را بزرگ کرده.