مرتب سازی:
جلسه ۹۰
9سؤال:
جواب: بله؟
سؤال: ؟ ناسخیت برای دین اسلام ؟ صحیحی نباشد
جواب: بله این هست. ناسخیت به این معنا که نسخ نه اینکه به طور کلی تمام احکام و تمام قوانین را، همه را کنار بگذارد و به طور کلی...، نه، ناسخیت به این معنا که دین پیغمبر اکرم چون مکمل این ادیان هست ، دیگر تعبد به ادیان سابق، تعبد به حضرت مسیح و اینها، این منافات با تعبد به خاتمیت و التزام قلبی به دین اسلام را در اینجا دارد، این از این نقطه نظر است.
سؤال: روزه ای که بوده...
جواب: بله. خیلی از احکام نماز و اینها بوده که تغییر...،
سؤال: ...من قبلکم...
جواب: من قبلکم، بله.
این مسالهای است که در اینجا مطرح شد،
سؤال: طبق همین آیه می توانیم بگوییم که تمام ادیان یکی بودند؟
جواب: بله؟
سؤال: ...؟
جواب: ببینید همۀ ادیان یکی بودند به این معنا که همۀ احکام آنها، چه احکام عبادی یا احکام معاملاتی یا اخلاقی و اینها یکی بوده، نه، این طور نبوده، تفاوت داشتند. ولی دین عبارت است از یک خط مشی عملی که بر اساس فطرت این شخص را به تکامل میرساند، این در همه یکی بوده.
سؤال: روحیات و...؟
جواب: بله. این دیگر بر اساس خصوصیات هر ملتی و هر قومی، اینها تفاوت پیدا میکرده. حالا این اختلاف آیا اختلاف ملل بوده یا اختلاف اختلاف انبیاء و مرسلین بوده، هر چه بوده، دین عبارت است از اتیان به یک سری از افعال و اعمال ظاهری برای رسیدن به مقصود در راستای فطرت بشری که خداوند در اینها قرار داده. این یک جوابی که داده شده از این قضیه.
این یک جهت اما ممکن است ما از یک نقطۀ نظر مساله را به نحو دیگری مورد بحث قرار دهیم و با همان چه که قبلاً عرض شد این که اغلب قواعد فقهی و اصول عملیۀ ما، اینها منبعث است از قواعد عقلی و عرفی. الان اگر کسی هم در اینجا بیاید و اشکال بر این بکند که خب در اینجا دین اسلام ناسخ است ولا یجوز العمل بکل حکم و بکل فعال فی الامم سالفه الا به امضاء شارع من جدید و حدیث اگر کسی بیاید یک همچنین اشکالی بکند و ما در شرع برای قرعه بایستی که به دنبال دلیل بگردیم و این طور نیست که چون در امم گذشته، قرعه نافذ بوده است در شریعت اسلام هم این ممضی باشد، گرچه ما در ادله و سنن، روایات عدیده برای اثبات این قضیه داریم ولی صحبت در این است که تمسک به آیات به عنوان دلالت استقلالیه، جدای از ادلۀ روایات و سنن در اینجا مورد بحث است، ما به روایات کاری نداریم. اگر کسی بیاید این اشکال را بکند، در اینجا ما میتوانیم به این کیفیت جواب بدهیم که: