جلسه ۷۷

بله در نحوۀ حکم، در کیفیت و در خصوصیات و اینها ممکن است تاسیسی باشد فرض کنید که من باب مثال در مورد زنا می‌گویند چهارتا باید باشد، در مورد قتل می‌گویند دو نفر باید باشد، در مورد طلاق می‌گویند باید دو نفر باشد، در این خصوصیات هست، اما واقع قضیۀ چیست؟ تمام اینها طریق به واقع است. البته در مورد طلاق که خب شارع می‌توانیم بگوییم جنبۀ تعبدی در اینجا دارد یا اینکه نه، جنبۀ واقعی دارد اما خب این چه که راجع به خصوصیات است شارع در این دخل و تصرف کرده، در همۀ موارد هست. راجع به خصوصیات ممکن است شارع دخل و تصرف کند اما اصل و قضیه، واقع است. چرا شارع در مورد طلاق گفته دوتا شاهد باید باشد؟ به خاطر اینکه فردا هزار تا فساد پیش نیاید، فردا اختلاف پیش نیاید، اختلاف خانواده و فلان پیش نیاید، شاهد باشد برای اینکه این طلاق داده آن بتواند برود شوهر کند، او بتواند برود فرض کنید من باب مثال زن بگیرد. این در مورد طلاق.

اما در مورد ازدواج شارع بینه نخواسته. چرا؟ چون ازدواج مساله‌‌ای را پیش نمی‌آورد. آن طلاق است که موجب حرمت و مسائل دیگر خواهد شد، آنجا شارع گفته که باید در اینجا شاهد باشد. چون طلاق خلاف است، خلاف امضای شارع است و موجب مسائلی می‌شود، موجب اختلافاتی ممکن است بشود، موجب تبعات و ...، لذا شارع در اینجا گفته...، یعنی درست همان سیرۀ عقلاییه را شارع در اینجا آمده تاسیس کرده منتهی یک دخل و تصرفاتی در کیفیت کرده.

در مورد زنا، شارع آمده گفته چهار تا شاهد باید باشند چون شارع نمی‌خواهد این امر گناه در میان مردم پخش بشود، افشا بشود، می‌گوید اگر زنا هم بود بود افشا نشود، حالا یک زنایی که چهار نفر بیایند بالای سرش، آن هم کالمیل فی المکحله، بیایند بایستند شهادت بدهند ! این باید یک چنین آدم پدرسوخته‌ای باشد که بالای تپه برود و فلان و این حرف‌ها! خب این را باید اعدامش کرد یا فرض کنید من باب فلانش کرد. اما اینکه در خانه...، کی شارع آمده گفته که فرض کنید از داخل خانه بگیرید بکشید بیرون و حکم به زنا کنید؟ کی شارع آمده گفته که فرض کنید یک کسی که حالا...، اولاً آن طرفی که تازه بخواهد در خانه مردم نگاه بکند می‌گویند پدرش را دربیاورید، تو غلط کردی داخل خانۀ مردم را نگاه کردی! تو را باید گرفت حد زد. نگاه کردن در منزل همسایه که حرام است شرعاً و به نفس این حرمت، حکم فسق بر او بار می‌شود و بعد که فسق بر او بار شد شهادت او هم مورد قبول واقع نمی‌شود. حالا این چه باشد که جلوی مردم داخل خیابان دارد این کار را می‌کند آن دیگر یک مسالۀ دیگر است، آن فرق می‌کند. بنای شارع در اینجا بر کتمان است. لذا هی آمده سختش کرده، به یکی هم اکتفا نکرده به چهار تا آمده این کار را کرده ولی در مورد قتل نه، قتل یک امر گناهی نیست زده یکی دیگر را کشته منتهی چون در اینجا جنبۀ قصاص است باید دو نفر شهادت بدهند که ...، یکی هم قبول نکرده، دو نفر باید شهادت بدهند. یعنی اصل قضیه را شما نگاه می‌کنید می‌بینید سیره، سیرۀ عقلاییه است منتهی در خصوصیاتش شارع آمده دستکاری کرده در بعضی از موارد. در قضیۀ ید و بینه هم مساله همین طور است.