جلسه ۷۶

یك وقت صحبت در این است كه ما ملكیت واقعیه لازم داریم، آن موقع هیچ كس از هیچ كس نمی تواند چیزی بخرد فقط علّام الغیوب مگر باشد. ببینید همین عبایی كه اصلاً تن شما هست شما از آن عبا فروش آن را خریده اید، لعلّ اینكه عبا فروش آن را دزدیده است و بعد آن را به شما فروخته است. حضرت در اینجا دارند این را نفی می كنند. می گویند ما ملكیت واقعیه را در بیع و شراء لازم نداریم ملكیت ظاهریه كفایت می كند. آن ملكیت ظاهری با ید پیدا می شود. ولی بحث ما مقدم بر فرمایش امام است، یعنی فرمایش امام متأخر است از این مطلبی كه می خواهم عرض كنم.

عرض من این است كه ملكیت ظاهری می تواند واقع بشود. آیا هر یدی ملكیت ظاهریه می آورد؟ حالا بعد تازه آن وقت برویم سراغ فرمایش امام علیه السّلام كه حضرت می فرمایند كه ملكیت ظاهریه برای بیع و شراء كفایت می كند ما لازم نیست ملكیت واقعیه داشته باشیم. ولی صحبت من این است كه اصلاً ملكیت ظاهری كی می آید؟ به صرف اینكه یك چیزی دست شخصی باشد ملكیت ظاهری برایش می آورد؟ این استیلاء ملكیت ظاهری می شود یا نه؟ ما یدی را می خواهیم كه این ید كاشف از ملكیت باشد و آن یدی است كه محفوف به قرائن باشد. 

مثلاً فرض كنید كه من باب مثال یك شخص متشخصی است، این با ماشینش می آید می رود، همین كه شما نگاه بكنید می گویید این ماشین مال این است نمی گویید این ماشین را دزدیده است، درست است؟ می گویید این ماشین مال این است. نمی گویید این ماشین غصبی است می گویید این مال این است چون این یک شخص[متشخصی است.] هر روز هم من باب مثال می بینید. یك سال همسایۀ شما است می بینید هر روز می آید ماشین را پارك می كند، خب لعلّ اینكه ماشین مال برادرش باشد، قرض گرفته. خب فرض كنید برادرش به او داده. مثل اینكه الان ما داریم، خب این مال ما نیست این را به ما دادند تا وقتی كه خانه مان آنجا هست بعد باید به دست صاحبش پس بدهیم. خب اگر شخصی من را به این كیفیت ببیند قرینه چه حكم می كند در اینجا؟ آیا قرینه حكم می كند من مالك هستم یا قرینه حكم می كند كه من فقط صارف هستم؟ این ید، ید امانی است که من در اینجا دارم.