جلسه71

آن وقت در مورد حج ما می‌بینیم اصلاً ظرف تشریع حج در ظرف حرجیت است. یعنی انگار...، امیرالمومنین علیه السلام مگر ندارد که: خداوند خانۀ خودش را در داغ ترین ، بی آبادترین و فلان ترین جاهای زمین خودش قرار داد تا هر كسی می‌رود قصد بیت او را بكند و بگذرد از چی و ...! آن خطبه ای که در نهج البلاغه است. خدا نمی‌خواهد زمین خود را در دربند طهران یا توی دركه، بهترین آب و هوای طهران و یا در جنگلهای شمال قرار بدهد! ...[اگر قرار بود که این طوری باشد] این که دیگر سفر به بیت اللَه نبود، این كه زیارت بیت اللَه نبود. خود حضرت ابراهیم را به چه بلاهایی انداخت تا به آنجا رساند و برگرداند؟! این زمینه را [در حج ]مشاهده می‌كنیم. 

آن وقت در یک همچنین زمینه ای وقتی نسبت به احكام نگاه بکنیم می‌بینیم آن مقدار اعتناء شارع را نسبت به تکلیف، اگر آن مقدار اعتناء بیشتر بود آن می‌شود حرجی. فرض كنید كه من باب مثال دو میلیون آمده‌اند برای رمی جمار! خب اگر ما مرد باشیم فرض كنید كه می‌رویم و سنگ می‌زنیم و حالا سعی می‌كنیم یك خورده چیزتر و بالاخره مالشمان هم بدهند عیبی ندارد، دو تا سنگ هم به كلۀ ما بخورد عیبی ندارد اما فرض كنید كه من باب مثال اگر یك زنی بخواهد بیاید آن خیلی برایش مشكل است یعنی یك احتمال[خطر] جدی در اینجا مطرح هست برای این زن که آیا این زن می‌تواند سالم بیاید بیرون یا نه؟ و آیا این زن،‌ اگر این رمی جمار را به این کیفیت انجام بدهد قدرت برای اعمال دیگر را دارد یا نه؟ حالا ممكن است الان صدمه نبیند ولی اعمال دیگر را نتواند انجام بدهد. در این زمینه این قاعدۀ نفی حرج در اینجا جاری می‌شود. پس بنابراین ملاك و معیار ما برای ...،