مرتب سازی:
جلسه71
6بعضیها آمدهاند حمل كردهاند بر یك تكلیف زائد بر آنچه را كه عرف او را تحمل میكند. آن وقت در اینجا جای صحبت پیش آمده که خب آن مقدارش چقدر است؟ آن چه مقداری است كه عرف او را تحمل میكند؟ فرض كنید كه یك كیلومتر رفتن برای تحصیل ماء، آیا این حرج بر عرف است؟ دو كیلومتر رفتن حرج بر عرف است؟ در حالی که میبینیم شارع این دو كیلومتر را آمده نفی كرده. ولی این حرج بر عرفی نخواهد بود. این هم از اینجا اشكال وارد میشود كه میزانی كه شما تعیین میكنید برای مرز حرجیت و عسر، آن میزان چقدراست؟
سوال: این دیگر قضیۀ شخصیه است.
جواب: بله؟
سوال: این قضیۀ شخصیه است. ممكن است صد متر برای كسی حرج باشد و برای كسی دیگر سی كیلومتر هم حرج نباشد، این ...
جواب: بله خب میدانم، اینها كه نگفتهاند نسبت به هر كسی این طور است. آمدهاند مسأله را به نحو کلی بیان كردهاند.
یعنی گفتهاند كه شما نگاه كنید ببینید كه در این قضیه، اگر ما این مسأله را به عرف عرضه بداریم عرف نسبت به این چه حكمی در اینجا دارد؟ عرف میگوید فرض كنید به مشقت بیفتد، خب بیفتد به مشقت. اگر فرض كنید كه در مقابل این ثواب است خب به مشقت بیفتد چه اشكالی دارد؟ آیا آن تكلیفی كه شارع آن تكلیف را وضع كرده است چه میزان ارزش و اعتبار دارد كه در مقابل آن ما به این قاعده تمسك كنیم یا اینكه این مشقت را در مقابل آن اعتبار بپذیریم.
سوال: این دیگر بستگی به خود تكلیف دارد یک وقتی تكلیف ذاتش...
جواب: خب همین. اینجا، جای بحث است كه از كجا این قضیه تشخیص داده میشود. لذا مسائل در اینجا مختلف است.
آخرین مطلبی كه خیلیها آمدهاند به آن متمسك شدهاند و به آن رسیدهاند این است كه ما باید ببینیم كه [در مورد] آن تكلیف، عرف در اینجا چه حكم میكند؟ عرف در اینجا چه بیان میكند؟ آیا میگوید این قضیه حرجی است یا حرجی نیست؟ اگر گفت حرجی است خب انسان عمل نمیكند.