جلسه66

خب این آیه هم در اینجا دلالت دارد بر این كه خداوند متعال به واسطۀ منتاً علی العباد این احكام حَرَجی و احكامی كه دارای مشقّت هست، اینها را برداشته. البتّه در ذیل این آیه روایاتی هم هست كه دلالت می كند که مثلاً در امم گذشته چه بود و چه بود و برای تطهیر خودشان از ذنوب و تطهیر خودشان از خبث و اینها چه كارهایی انجام می دادند و مثلاً كارهایی عجیبی هم به نظر می رسید، روایاتی هم در این زمینه داریم كه حتّی موجب قطع عضو، نزع بَشَره و امثال ذلك و یك همچنین چیزهایی بوده و خلاصه روایات در این زمینه بیان شده گرچه بعضی ها ظاهراً این ها را رد كردند و قبول نكردند. من در یك جا دیدم مثل اینكه مرحوم آقای شعرانی ظاهراً این روایات را- در یك كتابی از ایشان یادم هست كه خیلی سابق ها می خواندم- اینها را رد كرده و اینها را صحیح به حساب نیاورده، این روایاتی كه مربوط به این هست كه مثلاً در یهود برای رفع نجاست خبثیه...! این بوده. حالا فرض كنید اگر یك جای بدنشان نجاست خبثیه می شد می بایست این پوست را بكنند و...! 

تلمیذ: احادیثی است كه خودشان جعل كردند و سنّتی قرار دادند، آسمانی نیست

استاد: نه روایت وارد است. روایات ما دلالت بر این می كند. بله روایات ما دلالت دارد. از امام صادق علیه السلام در یك جا روایت است ولیكن خب مثلاً در این بعضی ها یك خدشه هایی كرده اند امّا در هر صورت در اینكه دین آنها دین حَرَجی بوده و مشكل بوده، این مسلّم است كه با احكام ما خیلی تفاوت داشته.

در هر صورت این آیات آیاتی است كه دلالت می كند در این كه خداوند متعال احكام حَرَجی را از امّت پیغمبر اكرم برداشته و در این زمینه هم إلی ما شاءاللَه روایات فراوان است و دلالتش خیلی دلالت صریح است. حالا به روایات هم می رسیم. صرف نظر از این روایات حتّی اگر این روایات هم نبود ما به همین آیات می توانیم تمسّك كنیم برای اینکه احكام حرجی را برداریم و در مورد تشخیص حرج و عدم حرج هم سیره عقلائیه است. هر جا كه تشخیص بدهند حرج در اینجا واقعاً صدق می كند خب مصداق برای آیات هست. هر جا که صدق نمی کند، آن مصداق برای آیات نخواهد بود. این بحث در مورد...