جلسه 64

همین طور در قضیۀ لاضرر هم در اینجا ما باید لحاظ کنیم مسئلۀ تشکیک در ضرر را و ببینیم...، وقتی که قضیه به اینجا رسید آن وقت دیگر در اینجا مسئله روشن می شود. یعنی اگر فرض کنید که ضررین با هم مساوی بودند خب در این صورت اگر با هم به تصالح رسیدند، خب یکی اقدام می کند، البته نیازی نیست که ما در اینجا به قواعد مراجعه کنیم، قاعده ای ما در اینجا نداریم که بخواهیم به آن مراجعه کنیم. و قواعدی که در اینجا ذکر کردند، الناس مسلطون و این حرفها، این حرفها همه به جای خودش است و خیلی در این موارد اصلاً نمی آید. انشااللَه در بحثهای بعدی که تعارض قاعدۀ لاضرر با ادلۀ دیگر هست در آنجا این مسائل می آید. اما در اینجا ما قاعده ای نداریم که بخواهیم به آن مراجعه کنیم.

در اینجا اگر با هم تصالح کردند یکی از اینها اقدام می کند و دیگری باید ضرر این شخص را بپردازد در صورت تساوی ضررین. و این هم باید لحاظ کنید که این که می خواهد ضرر را بپردازد نه این که الان این صد هزارتومان من باب مثال دابّه اش قیمت دارد، آن اتاق، آن مکانی هم که تخریب می شود آن هم صد هزار تومان قیمت دارد، آن وقت در اینجا آن شخص[صاحب دابه] باید صد هزار تومان آن مال تخریب شده را بپردازد، نه، در اینجا باید بالمناصفه تقسیم بشود یعنی همان طوری که این دابه را بیرون می آورد و در واقع ضرر را متوجه شخص دیگر[(صاحب بناء)] می کند همین طور[این فرد صاحب دابه] در تقسیم ضرر با شخص دیگر[(صاحب بناء)] شریک شود یعنی نصف آن قیمت تخریب منزل برعهدۀ او[(این فرد صاحب دابه)] می ماند نه همۀ این مقدار چون اگر همۀ این مقدار بماند باز دوباره ضرر متوجه او[(این فرد صاحب دابه)] است. درست است که دابه گیرش آمده ولی در واقع صد هزار تومان از جیبش به این[(صاحب بناء)] پرداخته. لذا پنجاه هزار تومان باید به این[(صاحب بناء)] بپردازد که از نقطۀ نظر ضرر بالمناصفه ضرر متوجه هردو بشود و نفع هم بالمناصفه متوجه هر دو بشود.