جلسه58

سوال: معنای حرج چیست؟

جواب: حرج یعنی به ضیق افتادن، تنگی، سختی.

سوال: خوف را چرا نیاورده‌اند؟

جواب: خب این هم فرض کنید که به همین چیز می‌شود دیگر. یعنی از اینجا خب ما می‌توانیم تنقیح کنیم دیگر. آن وقت این فَلَمْ تَجِدُوا می‌تواند چیز بکند یعنی اینها را [شامل بشود] فرض کنید که اگر ما بخواهیم خوف را بگوئیم یا... ، ممکن است چیزهای دیگر هم باشد. این فَلَمْ تَجِدُوا می‌آید اینها را به عنوان مشیر، در آیه قلمداد می‌کند. می‌گوید، مسأله، مسألۀ فَلَمْ تَجِدُوا است. این مسأله هست. اینها جنبۀ...

سوال: تحلیل می‌کند

جواب: عنوان مشیر است، یعنی نه اینکه اینها خودش موضوعیت دارد. این عنوان است به اینکه آب تحصیل نمی‌شود. امّا خود نفس اینها موضوعیت دارد؟ چنین حصری در اینجا استفاده نمی شود.

سوال: به طور مثال است؟

جواب: بله به عنوان مشیر در اینجا می‌آید. موارد زیادی داریم که در عنوان مشیر هست که خب مطرح می‌کنند مثل شنیدن اذان و رؤیت جُدران که در اینجا [اجتماعش] خب باعث تنافی می‌شود. خب می‌گویند در اینجا عنوان مشیراست یعنی یک مسافتی که عرفاً بگویند این دیگر از شهر خارج شده، یعنی دیگر قصد سفر دارد چون تا قبل از فرض بکنید که این حدّ ترخّص، احتمال بازگشت و اینها وجود دارد. شخصی می‌آید تا کنار شهر و برمی‌گردد و می گوید حالا این مسافرت را یک وقت دیگر می‌رویم. یا فرض کنید که یادش می‌آید که یک چیزی توی خانه جا مانده است حالا برگردیم و اینها. امّا وقتی یک شخصی دیگر خارج بشود یک مسافتی را، می‌گویند نه دیگر، چنین فردی دیگر قصد سفرکرده، این دیگر رفته، این دیگر دارد می‌رود. آن وقت شارع در اینجا برای اینکه عرف از این اضطراب وتشویش و اینها بیرون بیاید می‌آید در اینجا عنوان مشیر قرارمی‌دهد چیز می کند.

یا فرض کنید که در مورد امامت جماعت هم هست. فرض کنید که رَأ الامام‌ أَو یَری مَن یَرَی الاِمام در اینجا هم خب عنوان مشیر است دیگر، یعنی عنوان مشیر جهت اتصال است. خب حالا اگر کسی امام را ندید، حالا یَری مَن یَری الاِمام را ندید، فرض کنید که واسطه خورد، من‌باب مثال اگر یک شخصی توی خیابان بایستد نماز بخواند و این صف اتصال داشته باشد همین طور دور بگردد بیاید تا اینجا، این افراد همه نمازشان باطل است دیگر! چون نه اینها امام را می‌بینند نه کسی را که او امام را می‌بیند، خود آن هم دوتا واسطه می‌خورد تا امام را ببیند یعنی این او را می‌بیند آن کسی که فرض کنید که آخر صف است،‌ آن آخر صفی هم می‌بیند آن کسی را که منتهی ‌الیه آن است، آن هم می‌بیند یک کسی را که منتهی الیه آن است، آن چه می‌بیند؟ می‌بیند امام جلو است. پس همۀ نمازهای اینها باطل است دیگر!