جلسه54

لذا اگر قرار باشد بر اینكه شارع بیاید جلوی این نوع معاملات را بگیرد، خب اصلاً باید از اوّل حكم به بطلان معامله بكند، نه اینكه حكم بكند معامله صحیح است اما...، 

بعضی ها آمدند این اشكال را در مورد عدم اقدام بر ضرر، در صورت جعل هم مطرح كردند، گفتند وقتی كه طرفین یك معامله ای را انجام می دهند در واقع قطع علقه می كنند از این معامله، از این عوضین قطع علقه می كنند، یعنی در اینجا قائل شدند به یك اطلاق انشائی، كه در مقام تعامل، یك اطلاقی در اینجا منعقد می شود و این اطلاق اقتضاء می كند چه علم بر ضرر داشته باشی چه علم بر ضرر نداشته باشی، در هر دو صورت شما دیگر قطع علقه كردی مطلقاً، پس در اینجا دیگر نمی شود تمسّك به این قاعده كرد.

در این مسأله هم باید ببینیم كه تأمل در كجای اینجاست؟ یك وقتی متعاملین بر اساس یك شرط ضمنی، یك معامله ای را انجام می دهند مانند شرط صحّتی که در معاملات گفته شده. وقتی كه مشتری یك فرشی را از بایع می خرد، آیا در ضمن خریدن، شرط صحّت می كند؟ معنا ندارد. این می شود شرط صحّت ضمنی. شروط ضمنی شروطی است كه بر اساس ارتكازات عرفیه، یا عرف عام یا عرف خاصّ، عرف خاصّ هم در اینجا منظور عرف یك جمع است یا خصوص متعاملین است كه اینها بر اساس یك شرط ضمنی، حالا یا خانوادگی یا آن شهر یا آن مملكت، اینها این را انجام می دهند و این شروط ضمنی تفاوت پیدا می كند. مثلاً در كشورهایی كه اینها، ایالت ایالت هستند، نحوۀ معاملات آنها تفاوت پیدا می كند، یعنی اگر شما یك معامله در این ایالت كردید، این تابع یك قوانین خاصّ است. اگر این معامله را در یك ایالت دیگر كردید، تابع قوانین همان جا است، این را می گویند شروط ضمنی. شروط ضمنی عبارت است از تقیید ضمنی آن عقد به یك سری شروطی كه متعاملین بر اساس آن شروط، این عقد را انجام می دهند. خب یكی از آن شروط ضمنی، صحّت است.