جلسه ۵2

سؤال: تعیین مسائلی که از جانب شارع شده و ما پی به ملاکاتش ببریم نمی توانیم بگوییم این مسائل تخصیص می زند...؟

جواب: اگر ما پی به ملاکات ببریم تخصیص می زنیم. من باب مثال روزۀ روز عاشورا مذموم است. به خاطر این که بنی امیّه به جهت تبرک برای قتل سیدالشهدا، روز عاشورا را روزه می گرفتند. آیا در زمان خود رسول اکرم هم روزۀ عاشورا مذموم بود یا نبود؟ قطعاً نبود. از چه زمانی مذموم شد؟ از زمان بعد از سیدالشهداء. یعنی از زمان امام سجاد به بعد روزه روز عاشورا می شود مذموم ، این ملاک یعنی تبرک بنی امیه به قتل سیدالشهدا، حالا اگر ما در یک محیطی بودیم، اصلاً این حرف ها نبود، اصلاً همه شیعه هستند، همه، همین الآن در شام روز عاشورا را روزه می گیرند. همین الآن یزیدی ها، الآن این طور است، روزه می گیرند و امثال ذلک. حالا اگر ما در بک جایی بودیم و این ملاک نبود و اصلاً معنا نداشت یا فرض کنید که من باب مثال در زمان ظهور بود که خب...، این ملاک اصلاً چیست؟ لقتلهم الحسین، این لقتلهم الحسین می آید ملاک را برای ما بیان می کند. 

مسألۀ دوم: کراهت مسافرت در روز جمعه. چرا؟ لعدم شرکة فی صلاة الجمعه. اگر شما حالا مسافرت کردید، قصد شما از این مسافرت عودت بود و شرکت در نماز جمعه، این مسافرت دیگرکراهت ندارد، یا مسافرت کردید و در آن شهری که می روید در نماز جمعه شرکت کردید، باز این مسافرت کراهت ندارد. یعنی ما ملاک کراهت مسافرت را بدست آوردیم، این می شود منصوص العلّة. این درست منصوص العلة است، ولی این هم در نظر داشته باشیم که بدست آوردن ملاک یکی از مشکلترین مشکلات است. یک وقتی نگویید که حالا ما زدیم به فقه پویا و همه چیز را داریم ...! نه، این که ملاک بخواهد بدست بیاید خیلی مشکل است که انسان به این نکته برسد، و اگر انسان به ملاک برسد آن وقت می تواند احکام را تغییر بدهد