جلسه ۵1

پس بنابراین ما نمی توانیم یك ضابطۀ خصوصی قرار بدهیم برای هر قومی برای اینكه آیا این الآن در تحت این بیان شارع است یا نیست؟ بلكه شارع به عنوان مشرِّعِ متكامل مطرح است در اینجا، چطور خطابات قرآن اختصاص به یك زمان ندارد، بلكه خطاب، خطاب به عرف است در هر زمانی، خطابات شارع هم در بیاناتش و اطلاقاتش و عموماتش، خطابات، خطابات كلی است. وقتی كه شارع می آید می گوید كه فرض بكنید كه مُمَیز من باب مثال خرید و فروشش در یك سطح اشكال ندارد، بالاتر اشكال دارد، خب ما دیگر در این صورت باید ببینیم عرف ممیز را به چه كسی می گوید، آن دیگر تشخیصش با عرف است. یك وقت یك بچۀ هفت ساله ممیز است، یك وقت یك بچۀ چهارده ساله هنوز ممیز نیست، آن دیگر تشخیصش با عرف است، آن مسئله را دیگر شارع نمی آید بیان بكند.

پس بنابراین روی این حساب، شارع در اینجا آمده و با اطلاق، چه مقامی، چه لفظی، مقامی هم مقامی است كه نه اینكه آن مقام بر اساس مرتكزات است، مقامی یعنی یك ظهور نوعی، همان طوری كه بیان كردند، یك ظهور نوعی به عنوان اینكه هر وقتی كه این جامعه ادراك بكند این ضرر را، این مخاطبِ شارع واقع می شود.

در زمان شارع حق تألیفی وجود نداشت، آنی كه آنها می ساختند شمشیر بود و گرز بود و تبر و تبرزین و تیر و تیرچه، حالا آیا یك شخصی بیاید بگوید آقا من...، اصلاً آن زمان مطرح نبود، چون اختراعی نبود، مطلبی نبود، چیزی نبود، وسایل گسترش نبود، ماشین نبود، از وقتی كه ماشین پیدا شد حق تألیف و امثال ذلك هم پیش آمد، چون طرف می آید همان را می گیرد و آن حقوق را همه را برای خودش انبار می كند، امّا اگر فرض كنید كه...، هیچ وقت شما دیدید خطاطی بیاید من باب مثال آن خطی را كه دارد می نویسد این خط را بیاید برای خودش حق تألیف بگیرد؟ خط دست مردم است، خب تو هم برو مثلش را بنویس. ولی چاپ را می آید حق تألیف می گذارد، چرا؟چون چاپ دیگر از اختیارش می رود بیرون، تا آنجا هنر بود. هیچ وقت شما دیدید یك نقاشی بیاید تابلویی بكشد و كشیدن این تابلو را حق تألیفی برای خودش قرار بدهد؟ هیچ وقت این كار را نمی كند، خب تو هم عُرضه داری بیا بكش، تو كه می آیی این را در معرض قرار می دهی كه همه ببینند، دیگر حق تألیف دیدن یعنی چه؟ این دیگر...، ولی چاپ چون از اختیارش می آید بیرون، این می شود جزو حق تألیف. خطاط می گوید آقا من زحمت كشیدم آمدم من باب مثال فرض كنید كه این خط را نوشتم، این دیگر حق تألیف ندارد، خب تو هم برو زحمت بكش بنویس، و اگر یك شخصی آمد مثل او نوشت، او دیگر حق اعتراض ندارد. چون [می گوییم] تو خودت خط را داری ارائه می دهی، همه جا داری إرائه می دهی، در هر روزنامه ای داری خطت را چاپ می كنی، خب بنده هم می آیم روی همین خط تو تمرین می كنم به اینجا می رسم، حق اعتراض دیگر در این صورت نمی تواند داشته باشد.