جلسه ۵0

فرض كنید كه بعضی ها در باب رهن می گویند، البته بالمناسبه در آنجا مطرح شده، كه اگر شخصی بیاید و یك دراهم یا دنانیری را قرض بگذارد پیش یك شخصی، در ودیعه است، در رهن است، خب بحث ودیعه هم در اینجا آمده، در موقع اداء باید دید كه نحوۀ آن ودیعه به چه قسم است؟ یا اینكه فرض كنید كه اگر یك كسی عاریه بگیرد یك دراهمی را، این بحث در مورد عاریه است، این دراهم به چه نحو باید برگردانده بشود و عودت داده بشود؟ گاهی اوقات ممكن است دراهم را عاریه بگیرد برای ...، خب جنبۀ استقراض دارد، خب این دراهم را صرف می كند و به جای او می آید دراهم را می دهد. گاهی اوقات اصلاً دراهم یا دنانیری كه هست جنبۀ مالیتش لحاظ نیست بلكه اینها عاریه هست برای نفس خصوصیتی كه دارد، مثلاً برای عروسی یا زینت و ...اینها را می گیرند، مالیتش مطرح نیست و آن عاریه دهنده هم در موقع عاریه آن مالیت را در نظر نمی گیرد كه در ازاء ده تومان فرض كنید كه دراهم را می دهد بلكه خود نفس دراهم مورد نظرهست، خود آن نفس قران مورد نظر هست حالا كاری به قیمت ندارد، برای تزئینی و غیر ذلك این داده می شود، فرض كنید كه من باب مثال برای اینكه سرعروس بریزند، والا قیمتش مورد نظر نیست. اینها از نقطۀ نظر خصوصیت تفاوت می كند كه نیت عاریه دهنده و عاریه گیرنده در موقع عاریه چه بوده است، بر طبق آن نیت باید بدهد.

بعضی ها توجیه كردند كه ممكن است كه این روایت در بیان این مورد است كه نفس خود این سكه ها مورد نظر بوده نه قیمتش، بنابراین ولو اینكه فرض كنید كه دولت عوض شده و آن ضربی كه روی این دراهم یا دنانیر خورده تغییر پیداكرده، باز باید خود نفس آن كیفیت، به عبارت دیگرآن اتصاف آن دراهم به آن وصف و آن نوع را باید حفظ كرد. خب این یك توجیهی است اما این توجیه در صورتی است كه انسان راه و مفری نداشته باشد و در مندوحه ای نباشد.