جلسه ۴۹

سوال: برگشتش به ظهور لفظی نیست، برگشتش به ملاحظۀ مصالح و مفاسد است

جواب: خب همان، از بیان شارع ما متوجه می شویم چقدر شارع به این موضوع بها داده، خب این از بیان شارع مشخص می شود، ما از کجا می فهمیم؟ ما انقاذ غریق از کجا می فهمیم؟

سوال: مسئلۀ عقلی مسلّم است.

جواب: اصلاً به عقلیش کار نداریم، اصلاً در بعضی موارد شارع خودش در اینجا موضوع تعیین می کند، فرض کنید شارع در اینجا می گوید این موضوع باید باشد ولو بای نحوٍ کان. من باب مثال فرض کنید که ما در مورد تقیّه هم این مسئله را داریم، اگر یک جانی در خطر است، جان که هیچی، اگر یک جُرحی در معرض انجام است، خب شارع می گوید بایستی که از مالت بگذری، بله اگر در این صورت، جرح در مقابل جرح شد، در آن صورت نه، چون مقابله هست، دیگر در آنجا نبایستی اقدام کرد، اما اگر فرض کنید که من باب مثال، این قدر مثلاً بایستی که بدهی والّا مثلاً دستِ بچه ات را من قطع می کنم، خب شما بایستی بدهی، این قدر مثلاً بایستی چیز کنی و الّا فلان می کنم، آن قدر بایستی که...، در مورد اموال و فلان و این حرفها، اینها را واجب است دادن، یک ظالمی هست دارد می آید چکار می کند، اما اگر فرض کنید که بگوید نه، یا دست تو را قطع می کنم یا دست این را قطع می کنم، دیگر در این صورت حرام است که انسان بگوید بیا دست من را قطع بکن، دست او را قطع کن، این دیگر چون دَم به دَم است. دَم به دَم دیگر در اینجا حرمت نیست. ولی در مورد اول با اینکه ضرر متوجه هست ولی در موردش شارع می گوید بایستی که این کار را مثلاً انجام بده، خب این موضوع، موضوع شرعی است دیگر، البته خب در اینجا، فرض کنید که ممکن است عرف هم بیاید و در اینجا دخالت کند یا عقل هم بیاید در اینجا دخالت کند و ما در اینجا موارد بسیار داریم که از نظر شرعی ولو مسئله، مسئلۀ ضرری هست ولی شارع در اینجا آمده جنبۀ خود تحقق موضوع را بر جنبۀ ضرر ترجیح داده و آن هم عرض کردیم، موارد خیلی زیاد است.