جلسه ۴۷

ولی صحبت در این است این آقایانی كه آمدند به این قسم و به این جمع عرفی، دلیل لاضرر را بر ادلّۀ دیگر حكومت دادند، به جهت این كه مورد را دیدند، و آیا دیدن مورد به تنهایی كفایت می كند بر این كه شما یك قاعدۀ كلی بر لاضرر تحمیل كنید؟ یعنی اگر فرض كنید كه من باب مثال ما در مورد وضو دلیل نداشتیم كه اگر وضو...، چون روایت داریم بر این كه اگر ضرر داشت باید تیمم كنی، آمدیم لاضرر را چسبانیدیم به...، فرض كنید كه آمدیم آن را محكومش كردیم، حكومت دادیم به لاضرر، اما اگر ما بودیم و لاضرر و وجوب وضو، آیا باز در این صورت می آمدیم لاضرر را بر وجوب وضو حكومت بدهیم؟ این طوری بود؟ از كجا دیگر این قضیه ثابت می شود؟ شاید لعلّ اینكه یك نفر بیاید در اینجا بگوید نخیر لاضرر در اینجا شامل وضو نمی شود و در مورد تصادم بین وضوی ضرری و بین لاضرر كه همان مورد اجتماع است، حكومت با دلیل وجوب وضو است، حكومت دیگر با لاضرر نیست، از كجا شما آمدید و لاضرر را بر این ادله حكومت دادید؟ نكته در اینجا است. شما می آیید نگاه می كنید و می بینید كه در این مورد شارع آمده لاضرر را حكومت داده، در آن مورد حکومت داده، پس حكومت لاضرر را یك اصل مفروغ عنه فرض كردید و بعد آمدید گفتید كه نسبت بین لاضرر و بین ادلۀ اولیه، حكومت است. ولی بحث در این است كه اگر ما در یك جایی نداشتیم، اگر در یك جایی نبود قضیه و نمی دانستیم آیا لاضرر در آنجا حاكم هست یا نه و نمی دانیم آیا در آنجا می توانیم لاضرر را اعمال بكنیم یا نه، در آنجا چه باید بكنیم؟ این قضیه است. 

سوال: ...؟

جواب: بله؟ کدام؟ 

سوال: قاعدۀ لاضرر را تعمیم نمی دهند...