جلسه 46

و اگر بحث، بحث ضرر است، ما می گوییم چرا شما ضرر را منحصر در مسائل مادّی می كنید؟ در مسائل دنیوی می كنید؟ اگر بحث، بحث نفع است خب این هم به همان اختصاص دارد. این كه ما بیاییم این قاعده را در خصوص مسائل مادّی خودمان مطرد بدانیم، لاضرر و لاضرار یعنی هیچ ضرر مادّی نباید به هیچ شخصی برسد و خمس و زكات وجهاد فی سبیل اللَه، بذل اموال و فلان و...، تمام اینها جزء ضررهای دنیوی به حساب می آیند و بعد شروع كنیم برای اینها ممدوحه درست كردن و برای اینها جواب دادن. خب رسول خدا می گوید من گفتم لاضرر و لاضرار ولی عتق رقبه، اینكه دیگر ضرر نیست، صومی كه دارای انجام می دهی كه ضرر نیست، صلاتی كه داری می خوانی، اینكه ضرر نیست. كدامیك از اینها ضرر است؟ بذل مالی كه برای وضو می كنی اینكه ضرر نیست، بذل مالی كه برای حجّ می كنی اینكه ضرر نیست، این دخالت دادن مسائل حقیقی در اعتباری نیست. صحبت در این است كه این اعتباری كه الان معتبر آمده این اعتبار را كرده آیا بر ملاك ظاهر است یا بر ملاك باطن است؟ ما می گوییم جانم بر ملاك باطن است. پس دیگر ضرر در اینجا معنا ندارد.

سؤال: بر این قاعده ما نه دلیل حاكم داریم نه دلیل وارد

جواب: نه دیگه. یعنی چی؟

سؤال: در احكام اسلامی ما نداریم دیگر، یعنی كل فقه را اگر ما بگردیم نه روایتی نه ادلّه ای در اینكه حاكم بر این قاعده باشد نداریم

جواب: نه!نه! هیچی نیست. نخیر، هیچی نیست. اصلاً این قاعده اطراد دارد. اصلاً لسان آن لسان آبی از تخصیص است. لاضرر می گوید هر جایی که ضرر باشد منتفی است مگر در اینجا. چرا باید در اینجا منتفی باشد؟ عرض شد دیروز كه به همان ملاكی كه این قاعده آمده، نمی تواند آن ملاك نفی خودش را بكند. اصلاً بطور كلّی آبی از...، هم حكومت، هم تخصیص ، هم ورود، هم همه چی...