جلسه ۴۰

أعوذُ بِاللَه مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم

بِسمِ اللَه الرَّحمَنِ الرَّحیم

مسالۀ عرف و معروفیت و ضد آن، عدم معروفیت، دو وصف و دو عنوان طاری و عارض بر افعال و صفات انسان هستند و هر قضیه‌ و فعلی که از انسان سر بزند داخل در تحت این دو عنوان خواهد بود و به طور کلی نه عرف و نه شرع، هیچ فعلی را متصف به عنوان معروفیت و به عنوان قباحت نمی‌کنند مگر اینکه آن فعل مصداق برای این دو عنوان به ملاک کلی باشد.

وقتی که در شرع به یک فعلی می‌گویند فعل قبیح، چون آن فعل قبیح داخل در تحت یک حکم کلی است و همین طور در عرف هم وقتی که به یک فعل معروف گفته می‌شود یا غیر معروف و منکر اطلاق می‌شود، به جهت دخولش در تحت یک قضیۀ کلیه است و به ملاک مصداقیت آن قضیۀ کلیه، به آن معروف یا منکر می‌‌گویند، صرف نظر از آن، معروف و منکر نمی‌گویند. اگر ما می‌بینیم که یک مطلبی را مردم محترم می‌شمارند، من باب مثال مراسم بازگشت سال یا قبل از آن، به جهت متابعت و احیاء سنن ملی است. داخل در تحت آن عنوان است که این قبول است. سنن ملی یعنی احیاء جاهلیت و عُروبت. و اگر در شرع می‌بینیم که مخالفت با این مساله شده است به جهت تقابل بین این قضیه با آن ملاکِ الاسلام یجب ما قبله است، هر چه قبل از او باشد همه را از بین می‌برد.

در بعضی از مجامع...،

سؤال: ...؟

جواب: خب همین، به خاطر این است که چون الان این قضیۀ احیاء سنن ملی و تفاخرات ملی به این عنوان کلی، در مقابل اسلام قرار می‌گیرد، از این نقطۀ نظر نه خودش فی حد نفسه. 

الان در میان جوامع دنیا، بعضی از جوامعی هستند که یک عرفیاتی دارند، یک چیزهایی را منکر می‌شمارند. مثلاً سابق رسم بود فرض کنید که در دربار فرانسه و اعیان و اشراف فرانسه، رفتن زنان به حمام، این عیب بود و این نقص به شمار می‌آمد به جهت اینکه می‌گفتند برای ما زشت است که ما حمام برویم! مگر ما هم کثیف می‌شویم؟ مگر ما هم بدنمان مثلاً چرک می‌ شود که حمام برویم و شستشو بدهیم؟ و این عطرهایی که می‌بینید الان هست به خاطر همان است. چون اینها حمام نمی رفتند، اینها خب بالاخره دچار اشکال می‌شدند و بعداً به خاطر رفع آن اشکال، از این عطرها و اینها استفاده می‌کردند. ابتدا و ریشۀ اینها همه به خاطر آن جهت است، از آنجا آمده.