جلسه ۳۶

جواب: حکم ولایی است؟ خب بله شیخ هم همین حرف را می زند. شیخ در این جا نظر خلاف ندارد. نائینی در این جا نظر خلاف دارد. مرحوم شیخ در این جا می فرماید که این از احکام اختصاصی ولائیّه است، البته با بیان دیگر یعنی این که می شود اقتصار بر مورد نصّ از توی آن این در می آید که در این جا مصالح رسول خدا و ولائیّه اقتضا می کند که در این مورد خاصّ، رسول خدا بیاید یک همچنین حکمی را بکند، امّا این که ما بیاییم استفادۀ حکم کلی بکنیم از این روایت به نحوی که در هر جایی که ضراری در آن جا بود، بیاییم عملی را انجام بدهیم مثل عمل رسول خدا، نه یک همچنین موردی نیست، به ما نیامده، ما در این جا باید به طرق دیگری تمسک کنیم چرا بیاییم قلع نخله کنیم؟

سؤال: یعنی پیغمبر راه و طرق دیگر داشته اند و...؟

جواب: پیغمبر حالا بنا بر آن اشراف واقعی که داشته، بله. پیغمبر بنا بر اشراف واقعی که داشته، بنا بر ولایتی که داشته، بنا بر اطّلاع بر اسراری که داشته این راه را صحیح تر می دیده. خب ما نمی توانیم این کار را بکنیم، بله اگر یک خضری پیدا بشود و اطّلاع بر مغیبات داشته باشد و این ها، سر بچه را هم می تواند ببرد. خب بنده تا یک فسقی از بچه ببینم فوراً بیایم کار خضر را انجام بدهم؟ حالا می توانم...

سوال: این قاعده کلیت دارد نمی توانیم بگوییم مثلاً...

جواب: قاعده منشأئیّت دارد یعنی قاعده می رساند که در هر جا که ضرر و ضراری هست باید در آن جا دفع ضرر و ضرار بشود، ما این را قبول داریم اما در تطبیق این قاعده بر این مورد خاص حرف است که آیا راه منحصر به فرد اجرای این قاعده همین قلع نخله بوده که ما هم بیاییم همین کار را انجام بدهیم یا این که نه طرق دیگری بوده، رسول خدا بنا بر مصلحت، این طریق را احسن دیده؟ خب ما تا وقتی دلیل نداشته باشیم نمی توانیم کار پیغمبر را انجام بدهیم، کار پیغمبر مال پیغمبر است.