جلسه ۳۵

4

سؤال: ...؟
جواب: بله
سؤال: ...؟
جواب: منزل؟
سؤال: ...؟
جواب: خب شما استدلال کنید
سؤال: عذرخواهی هم کردیم چه برسد به استدلال، طلبه هم بوده!
جواب: طلبه هم بوده! این فقه پویا است دیگر.
در اینجا ما از شارع سؤال می کنیم این واقعۀ مبتلی بها، عند الشارع آیا خالی از حکم است یا بالاخره یک حکمی بر آن بار است؟ یا اینکه الان این ضرر، ضرری است که عرف این ضرر را تشخیص داده، ضرری که محقق خارجی است، آیا یک همچنین ضرری، وارد کردن ضرر بر دیگری، تسری ماء و اهمال در این تسری ماء، آیا آن حکمی که بر این اهمال می کنند آیا آن حکم اباحه است یا اباحه نیست؟ آیا این اهمال حرام است یا حرام نیست؟ اگر بگوئیم این حرام است پس بنابراین در اینجا نفی حرمت شده، نفی حکم ضرری است در اینجا. پس در اینجا گر چه در ضمن قوانین و احکام مشروعه نفس این حکم بیان نشده ولی از باب عدم خُلُوّ واقع عن أحد احکامِه الخمسه ما در اینجا بر گردۀ شارع باید یکی از این احکام خمسه را بار کنیم، آن چیست؟ آن حرمت است. اگر...
سؤال: از کجا؟
جواب: بله؟ از کجا؟ بالاخره واقعه دلیل می خواهد
سؤال: واقعه دلیل ندارد در اینجا
جواب: بله؟
سؤال: دلیل ندارد در اینجا
جواب: دلیلش همین است، دلیلش این است که اگر شارع در اینجا بود، در جلوی ما، ما از شارع و امام علیه السلام سؤال می کردیم یابن رسول اللَه! آب باغچۀ همسایۀ ما تسری کرده دارد دیوار ما را خراب می کند، یا بن رسول اللَه افتونی فی هذه الواقعه، حضرت چه بیان می کنند؟
سؤال: می توانیم جواب بدهیم که روایات اخلاقی داریم که اذیتهای همسایه ات را تحمل کن و ...
جواب: بسیار خب تحمل اذیت های همسایه را بکنیم. ما در اینجا می گوئیم که این روایت اخلاقی می گوید که شما این ضرر را متحمل بشو! و چشمت در بیاید، دنده ات نرم قبول نکنی! لاضرر می آید اینجا را برمی دارد. لاضرر می آید می گوید نه؟ این روایات اخلاقی که آمده می گوید که بهتر است شما تحمل کنید، این مربوط است به یک موارد عفو و گذشت نه مربوط است به ضرر در اموال و انفس وامثال ذلک. این روایت لاضرر حکومت دارد بر آنها. این می گوید اصلاً نفی حکم ضرری در اینجا نیست.