جلسه ۳۵

سؤال: فاسق هم می شود؟

جواب: بله در آنجا فاسق هم دیگر می شود که ما باید ببینیم که آیا اهمال قضیّه اهمّ است یا اقدام در قضیّه اهمّ است و اقدام در قضیّه مستلزم یک آمریّت و ناهویّتی در این مسأله است. دیگر بر حسب مراتب ولایت، اقدام در این مسائل هم تفاوت پیدا می کند. این بحثش دیگر در آنجاست ولیکن از باب بحث ابتدایی همان طوری که ایشان فرمودند، بله اگر فرض کنید که مقام ثبوت ولیّ مانند مقام ثبوت امام علیه السلام باشد در این صورت هیچ فرقی نمی کند، یَفعلُ ما یشاء و یحکمُ ما یُرید است، دیگر در آنجا اصلاً چون و چرا ندارد. آن وقت در این قضیّه مسائل دیگری پیش می آید، تشخیص موضوع در اینجا پیش می آید، حجیّت قطع و علم پیش می آید، حرمت مخالفت با قطع در اینجا پیش می آید. ولو اینکه ولیّ مسلمین امر کرده اگر ما قطع به خلاف داشته باشیم نباید در اینجا اطاعت بکنیم. نخیر، باید در اینجا ما مخالفت کنیم منتهی نه آن مخالفتی که خودش موجب ضرِّ بر نظام باشد، نه. فرض کنید که مانند مسائل رویت و جنگ و صلح و امثال ذلک، دیگر تمام اینها دائر مدار قطع می شود.

اینها همان طوری که عرض کردم بر حسب این دائرۀ مقام اثبات و ثبوت است، باید ببینیم این مقام اثبات تا چقدر با این ثبوت موافقت دارد، به همان مقدار بیائیم جلو. اگر این ثبوتش مانند ثبوت امام علیه السلام است دیگر در آنجا قطع بی قطع, علم بی علم، آنجا زیپ را بکش و هر چه گفتند، بگو چشم و فضولی موقوف، دنده ات نرم، چشمت کور باید عمل بکنی، آنجا این طور است. امّا اگر این طور نشد، دیگر در آنجا وقتی که ما تنازل کردیم دیگر در آنجا باید بنا بر احراز موضوع بشود لا شکَّ و لا شبهه.