جلسه ۳۳

ضرر النّقص والنّقیصه، منقصت را می گویند، كمبود را می گویند، این را می گویند ضرر كه منقصت است. پس بنابراین جنبۀ انتساب به فاعل در ضرر لحاظ نمی شود، آن در اضرار است، اضرار است كه جنبۀ انتساب به فاعل است بر خلاف ضرر. در ضرر نفس العمل خارجاً، به آن می گویند ضرر. خود آن عمل خارجی، خود آن قضیۀ خارجی، خود آن ماهیت خارجی، آن ماهیت. آن نقصی كه به آن وارد شده به آن می گویند ضرر. وقتی كه این طور شد پس بنابراین معنا ندارد جنبۀ تحریمی به منقصت تعلّق بگیرد. جنبۀ تحریمی چطور ممكن است به منقصت تعلق بگیرد؟! اگر انتساب به فاعل بود، به مناسبت بین حكم و موضوع، در آنجا تحریم مولوی تعلق به فاعل می گرفت، یعنی یحرم الاضرار علیك ولی نمی توانیم بگوییم یحرم المنقصت، منقصت حرام است، منقصت حرام است یعنی چه؟! بله می توانیم بگوییم كه لاضرر یعنی نفی تسبیب، تسبیب به منقصت در اسلام نیامده، در شرع نیست، یعنی حكمی كه موجب منقصت باشد شارع در اینجا نفی كرده، كه عرض كردیم در این صورت باز تحریم را می رساند. بنابراین نظر ایشان مانند همان مسلك مشهور در مورد لاضرر این است كه لاضرر به معنای اسم مصدر است و به معنای نفی تسبیب به ضرر است.

پس بنابراین محصّل كلام این است كه شارع با قاعدۀ لاضرر - حالا لاضرار را می رسیم- بنابر مطلب ایشان می خواهد برساند كه در شرع احكامی كه موجب ضرر بشود جعل نشده، این ماحصل مطلب ایشان است. راجع به لاضرار إنشاءاللَه فردا ادامه اش می دهیم. 

اللَهم صل علی محمد و آل محمد