جلسه ۳۱

سؤال: ما انجام می دهیم ولی اگر ترك بكند چی؟

جواب: چی؟

سؤال: عبادت را أمیرالمؤمنین علیه السلام ترك بكند 

جواب: همین، ببیند كه مولا از او ناراحت می شود. همین ناراحتی مولا و لو وعید بر ترك هم نیست همین كه مولا می بیند این بنده اش به این امرش اطاعت نكرد این برای أمیرالمؤمنین علیه السلام قابل تحمّل نیست و لو جهنّمی هم در كار نباشد. ما این طور هستیم، آنها این طور نیستند.

سؤال: [ارتکاز] ذهنی آقایان هم این است كه دیده اند هرجا اوامر مولوی هست بعدش هم خوف از عقاب است لذا این را تسری داده اند در همه 

جواب: بله، اصلاً اینها برداشتشان از اوامر این است كه اصلاً اوامر آمده برای بهشت و جهنّم، اصلاً برای این آمده در حالی كه اوامر و نواهی فقط برای تقرّب آمده، بهشت و جهنّم و اینها، یكی از مراتب این است. در آنجا فقط خود ذات مطلوب است نه اینكه آثار ذات مطلوب باشد، آنجا...، اینها این چیزها سرشان نمی شود.

سؤال: فرمودید نسبت به این قضیه كه عرف استنباط وعد و وعید می كند با ملاحظه با آن مناسبات مبادی یا ...

جواب: در هر موردی عرف خودش یك انتزاعی دارد.

سؤال: عقل

جواب: عقل همان عرف است دیگر منظور، منظور من از عرف نه اینكه بقّال و قصّاب، عقل در اینجا حاكم است. شما در یك موقعیتی هستید، در یك وضعی هستید می بینید اگر انجام ندهید مستوجب عقاب هستید، بعد از این مرحله عبور می كنید بعد عقل شما یك حكم بالاتری را در اینجا می كند؛ آن وقت دیگر در اینجا مسألۀ عقاب و مسألۀ ثواب نیست؛ اینجا مسأله، مسألۀ قرب است، دیگر اصلاً عبادت برای بهشت و جهنّم نیست، فقط عبادت آنجا برای تقرّب است، آن عقل دیگر در آنجا حكم می كند كه اگر انجام ندادی قربتی هم توی كارت نیست. آن فرق می كند