جلسه ۳۱

این موضع اولی بود كه...، البته جای صحبت خیلی زیاد است در اینجا، منتهی ما این مسائل را به نحو تیتر وار و فشرده بیان می كنیم تا این كه فقط به همان محتوی برسیم و بگذریم. چون انشاءاللَه اگر خدا بخواهد می خواهیم تا قبل از این تعطیلات محرم و اینها، ما این بحث قاعده را دیگر تمامش كرده باشیم. از این نظر دیگر بیش از این ما روی این مسائل بحث نمی كنیم تا اینكه بتوانیم زودتر مطلب را به یك جایی برسانیم.

سؤال: ...؟

جواب: نخیر در اینجا از باب جعل می دانند. ببینید آن محتوایی كه آن از كلام استفاده می شود یك محتوای بالایی بود كه...، یكی هم ما یكون امراً اعتباریاً لا بدّ من جعله من قبل الشارع و هو الوعید علی الترك المقوم للوجوب كه بدون وعید برترک وجوب مقوّم ندارد در حالتی كه ما گفتیم نه، مقوّم دارد. خود الزامی كه عقل استفاده می كند لولا جعل شارع، خود الزام از ناحیۀ عقل است و آن مقوّم وجوب است. اولیاء و بزرگان و اینها بخاطر وعید بر ترك انجام نمی دهند، مقوّم وجوب، وعید نیست. اگر بگویند آقا نماز بخوانی باز ما تو را به جهنّم می بریمت، باز انجام می دهیم. مولا گفته باید انجام داد، تمام شد و رفت. و اینها حكایت از این می كند كه اینها مراتب تكلیف را اصلاً متوجّه نشده اند، اصلاً نمی دانند كه تكلیف مراتب دارد. در عین اینكه برای همه الزام است، برای آن یك جور است، برای این یك جور است، لذا امیر المؤمنین علیه السلام می گوید لا خوفاً من العقاب و لا شوقاً الی الثواب بل وجدتك اهلاً للعبادة، تلک عبادة التجار وعبادة العبید، در مورد خوف عبادة العبید است، در مورد...یعنی مرتبۀ تكلیف برای عبید این است، مرتبۀ تكلیف برای مردم همین تجار است، مرتبۀ تكلیف هم برای ما همین وجدتك اهلاً للعبادة، وعید بر ترك توی كار نیست. یعنی آنكه مقوّم وجوب برای حضرت است بل وجدتك اهلاً للعبادة، آن مقوّم وجوب است، آن كه مقوّم حرمت است وجدتك اهلاً‌ للاطاعة است، این است قضیه.