جلسه ۲۸

سؤال: در قضیۀ انصاری هم همین بود، انصاری هم حقّی را ...

جواب: كدام؟

سؤال: در همان قضیۀ انصاری حقّی بر آن ضائع شده ...

جواب: نه دیگر، قابل تدارك نیست دیگر در این صورت. چكار كند؟ بگوید حالا آن موقع هایی كه من آمدم اذیتت كردم حالا من چكار كنم؟ می روم خودم یك استغفار می كنم.

سؤال: شما قبلاً صحبت فرموده اید در قوانین كشورهای پیشرفته، اگر كسی به کسی ضرر بزند آن مطالبۀ حق می كند می گوید آقا تو...

جواب: بله

سؤال: ... 

جواب: خب یك ضرر مادی در آنجا مطرح است. اگر نه، در اینجا فقط ضرر مادی نباشد. در اینجا ضرر مادی نبوده فقط ضررش همین بوده كه آنها احساس ناراحتی كرده اند. نه ترسیده اند، نه بچّه ای سقط كرده اند، نه اعصابشان خورد شده، اگر این طور بود بله باید برود تدارك كند، ببرد آن ها را دكتر. اگر یك صدایی شما بكنید یك شخصی بترسد، یك حالی برایش پیدا بشود شما مقصّر هستید باید ببرید دكتر و مداوا كنید ولی نه، صرفاً یكی را ناراحت كرده اید، صرف ناراحتی این موجب ...، خب دنده ات نرم ناراحت نشو. این چیزی نیست كه یك ضربه ای به آن وارد شده، این دیگر بنابر اهل خبره و اینها خودشان تشخیص می دهند.

حالا إن شاءاللَه در بحث تشخیص ضرر آنجا دیگر خیلی مسأله هست كه تمام اینها داخل است كه چطوری انسان مصداق ضرر را مشخص كند. ممكن است در یك عرفی ضرر نباشد، در یك عرف دیگر ضرر باشد، قوانین تفاوت پیدا بكند، عرف جامعه تفاوت پیدا بكند، آیا عرف جامعه با بناء عقلا در تعارض می شود یا نمی شود؟ آن وقت تعارض این با مسائل شرعی چطور است؟ آیا شرع می آید بناء عقلا را تأیید می كند یا نمی كند؟ آن دیگر مسائل در آنجا می ماند و تعیین تدارك و اینها دیگر باید در آنجا بشود؛ در هر صورت این مسأله بعید است كه انطباق بدهیم ما این قضیه را با مسألۀ انصاری.