جلسه ۲۵

ماهیتی كه آن ماهیت داخل در تحت عنوان صوم است، آن عمل خارجی مكلف كه داخل در تحت عنوان صوم است از نقطۀ نظر عنوان صوم، صوموا به آن تعلق می گیرد، از نقطۀ نظر اینكه همین صوم فی حدّ نفسه یكی از مصادیق ضرر علی المكلفین است؛ این داخل در تحت عنوان ضرر می شود. پس لاضرر می آید همین صوم را نه به عنوان مرأتیت بلكه بلاواسطه می آید همین صوم را بر می دارد. وقتی كه می گوید لاضرر فی الاسلام یعنی این صوم ممضی نیست. وقتی كه می گوید لاضرر فی الاسلام یعنی رباء ممضی نیست. وقتی می گوید لاضرر فی الاسلام یعنی فرض كنید كه آن روزه به این كیفیت ممضی نیست. آن وضو به این كیفیت ممضی نیست. این اطعام به این كیفیت ممضی نیست. نفس خود آن ماهیت خارجی مصداق برای ضرر است نه اینكه این مرأة است كه این ضرر نمی تواند مورد برای حكم باشد و لذا تمام قضایای حقیقیه متعلق برای حكم هستند. در باب كلیات، كل خمرٍ فرض كنید كه من باب مثال حرام، خود خمر كه حرام است به عنوان یك طبیعت كلیه آیا این تعلق می گیرد حكم به آن؟نخیر، حكم به عنوان حرمت كه نمی رود روی یك طبیعت كلیه، به لحاظ افراد می رود؛ به لحاظ همین قضایای خارجیه بنابر مبنای اینكه مطرح شد، نه آنكه مرحوم نائینی می فرمودند. حكم می رود روی فرد خمر خارجی، آن خمر خارجی الآن حرام است. آن خمر خارجی كه الآن روی تاقچه است حرام است، آن خمر خارجی كه الآن آنجا است، آن خمری كه بعدا پیدا می شود، آن خمر خارجی، آن می شود حرام. امّا خود طبیعت به عنوان طبیعت معنا ندارد حكم روی آن برود؛ طبیعت به عنوان تحقق خارجی همیشه حكم می رود روی آن؛ این می شود مرأة برای افراد خارجی. می شود عنوان برای افراد خارجی. در اینجا هم همین طور.