جلسه ۲۵

ولكن این اشكال مندفع است به اینكه در صورتی كه ما لا را به معنای نهی بگیریم ابتداءً و اولاً بلا اوّل این نفی در نهی استعمال می شود و این نیازی به قرینه دارد؛ شما یك معنای حقیقی را از آن رفع ید بكنید و به یك معنای مجازی بپردازید كه این معنای مجازی قرینه ای نداشته باشد.أسد كه یك معنای حقیقی است شما از آن رفع ید كنید و در رأیت أسداً، أسد را به معنای مجازی كه رجل شجاع است حمل كنید بدون قرینه، این در این صورت صحیح نیست. ولی ما در لای نفی جنس كه این طور نمی گوییم، ما در لای نفی جنس می گوییم این لا حمل شده بر همان معنای حقیقی خودش كه نفی ضرر خارجی است منتهی وقتی كه می گوییم در خارج ضرری نیست این نه به معنای این است كه ضرری در خارج وجود ندارد، انصراف كلام ما در اینجا برای نفی ضرر است در عالم تشریع.چطور اینكه اگر شما لاضرر و لاضرار را به هر كسی عرضه بدارید، اگر شما بگویید آقا ضرر نیست و اضرار نیست، می گوید یعنی حكم ضرری و اضراری نیست.یعنی آن تبادر و انسباق اوّلی اقتضاء می كند كه ما نفی جنس را بفهمیم، منتهی چون عقل می آید و در اینجا حكومت می كند به اینكه وقتی كه ضرر در خارج نمی تواند نباشد، بنابراین باید در اینجا حكم ضرری را گرفت نه اینكه در اینجا اوّلا بلا اوّل، لا در نهی استعمال بشود. بر فرض كه ما قائل بشویم كه در اینجا مجاز است، این أقرب مجازات است، یك وقتی شما اصلا لای نفی را در نهی بكار می برید، این یك مجاز است، این خیلی معونه می خواهد تا اینكه لا را در خود معنای حقیقی بكار ببرید؛ بعد از آن معنای حقیقی شما پی ببرید باز به همان معنای نفیی كه همان نفی حكم است، یعنی باز درست است كه در اینجا ما از لاضرر منظورمان نفی حكم است، ولی باز نفی را در نفی بكار برده ایم، نه اینكه نفی را در نهی بكار برده ایم، و اَین هذا من الآخر. با این خیلی تفاوت دارد، این خیلی نیاز به معونه دارد كه شما ابتداً نفی را از اوّل در نهی بكار ببرید، اصلاً نفیی انگار وجود ندارد، لاضرر یعنی لاتضرّوا. خیلی این معونه می برد كه ما این لا را در نهی استعمال كنیم یا اینكه لای نافیۀ جنس در همان معنای نفی جنس باشد بعد ما استفادۀ نفی تسبیب به ضرر و اضرار را دوباره از باب صونا لكلام الحكیم عن اللغویه بكنیم. و بین این دو قضیه خیلی تفاوت می كند. از این نقطه نظر می توانیم بگوییم مطلب آقای خویی مطلب صحیحی است و اعتراضی كه آقای سیستانی به ایشان كرده اند این اعتراض وارد نیست.