مرتب سازی:
جلسه ۲۲
5سؤال: اینجا كه نیست بالاخره، خود لاضرر از آن باب نیست؟
جواب:چرا دیگر، این هم از این باب است.چه اشكال دارد؟
سؤال:چون اگر ما این جور بخواهیم بگوییم باید بیاییم استثناء كنیم یك سری مواردی را از یك حكم ضرری
جواب:چرا؟
سؤال:چون ما می گوییم لاضرر... مثل قضیۀ لاشكّ لكثیرالشك
جواب:چه اشكالی دارد؟ چرا استثناء كنیم؟ در هر موردی كه ضرر است در آنجا شارع فرض كنید كه احكامی جعل كرده و آن احكام چون تدارك می كند كأنَّ اصلاً ضرر را برداشته. چه اشكال دارد؟
سؤال: بنابراین لازمه اش این است كه احكام اینجا رافع است نه...، ما اینجا داریم جعل حكم می كنیم نه رفع حكم
جواب: فرقی نمی كند
سؤال: در باب نفی حكم به لسان نفی موضوع در آنجایی است كه می خواهیم رفع حكم بكنیم.
جواب:حكمی كه موجب ضرر بشود آن حكم را شارع بر می دارد با لسان نفی موضوع، می گوید ما ضرر در اسلام نداریم. این یك ضرر، ضرری از ناحیۀ شرع یا از ناحیۀ غیر. چرا نداریم؟ به ارادۀ نفی حکم. حكمی كه موجب بشود خدا به تو ضرری برساند این حكم را نداریم. پس بنابراین در هر موضوعی اگر شما احساس كردید كه اقدام در این موضوع ضرری به شما متوجه می کند، مثلا وضو برای شما اشكال دارد. صوم برای شما اشكال دارد. اقدام در این برای شما مهلكه است؛ با این نفی حكم شما نفی وجوب اقدام در این امر را می كنید و اقدام نمی كنید. با همین كه شارع برای شما جعل حكم ضرری نكرده است شما وضو نمی گیرید، با همین قضیه شما فرض كنید روزه نمی گیرید، با همین قضیه حج نمی روید وامثال ذلك.
پس بنابراین چه اشكال دارد كه ما نفی حكم بكنیم به لسان نفی موضوع ولو در مورد حكومت نباشد؟ همین جا در مورد لاضرر و امثال ذلك باشد. حالا مثالهایش را هم بعداً ذكر می كنیم. پس بنابراین این كه ایشان فرمودند اختصاص دارد مورد نفی حكم به لسان نفی موضوع در موارد حكومت، این موارد خالی از وجه و تأمل است.