جلسه ۱۸

دوم، اضرار به غیر مجعول نیست، نه خود ضرر مجعول است...، پس ما لاضرر را به معنای اسم مصدری می‌گیریم، ضرار را به معنای اضرار می‌گیریم. این ماحصل آنچه که از لغویین و از مفاد کلمات اعلام و بزرگان و این حرفها به دست می‌آید که بدون خدشه و بدون اشکال می‌تواند باشد، این معنایی است که عرض شد.

پس بناءً علی هذا مفاد قاعدۀ لاضرر و لاضرار این می‌شود: لا ضرر مجعولا، اصلا حکم ضرری در اسلام مجعول نیست، البته راجع به خصوصیاتش حالا می‌رسیم که معنای لاضرر چیست؟ ولی ضرر را در اینجا به معنای اسم مصدر می‌گیریم، ضرر به معنای اسم مصدری در اسلام نیست از ناحیۀ تشریع به امت، یعنی حکم ضرری جعل بشود، فرض کنید من باب مثال شخصی که مریض است و برایش آب بد است حکم بشود، جعل بشود به اینکه باید صلاتت را بالمائیه بگیری، خب در اینجا آب ضرر دارد، این حکم از ناحیۀ تشریع جعل شده و تحمیل شده بر امت. پیغمبر می‌خواهد بگوید نخیر! ما حکم ضرری که از ناحیۀ شرع به امت تحمیل بشود و به عبارت دیگر، تسبیب در ضرر باشد، موجب برای ضرر باشد، ما نداریم. این یک.

دوم: اضرار به غیر هم نداریم که شخصی بیاید به کس دیگر، از خود فرد به فرد نه از ناحیۀ تشریع، نه، از ناحیۀ فرد به فرد بیاید اضرار به غیر بزند. این مفاد قاعدۀ لاضرر و لاضرار است که تا اینجا دیگر بیان شد.

انشاللَه از روز بعد بحث ما می‌رود راجع به مفاد خود لاضرر و لاضرار که آیا حکم در اینجا تحریمی است؟ حکم در اینجا وضعی هست؟ آیا تحریم در اینجا تحریم مولوی است؟ ارشادی است؟ ضرار همین طور، شارع در اینجا چه جعل کرده؟ که دیگر بحث مهم قاعدۀ لاضرار همین بحثی است که انشاللَه می‌خواهیم در پیش بگیریم. 

چون دو روز فاصله می‌افتاد لذا دیگر من این را گذاشتم برای ابتدای روز بعد والا اگر ادامه اش می‌دادم یک قدری فاصله می‌افتاد، از این نظر گفتم اگر از ابتدا شروع بشود بهتر است.