
بررسی «لاضرر» در حدیث منع فضل ماء
موضوعات این درس: * اشکال اول مبنی بر تنافی روایت منع فضل ماء با تذییل به «لاضرر و لاضرار» * نقد اشکال اول * حکم فقهی تخریب منازل مردم برای توسعۀ خیابانها * اشکال دوم بر روایت منع فضل ماء مبنی بر عدم حقّ غیر بر ماء مُملَّک * اقوال فقها در مسئلۀ منع فضل ماء * تمسک برخی فقها به اطلاقات روایت «تساوی مردم در آب و آتش و چراگاه» و روایات طهوریت ماء * نقد بر این نحوه اطلاق گیری * استدلال بعضی فقها به سیرۀ متشرعه در عدم منع میاه * عدم حجت سیرۀ متشرعه بدون حکایت سیرۀ عقلائیه * تحلیل سیرۀ عقلا در استفادۀ سایر مردم از میاه و اموال مملَّک * رابطۀ سیرۀ عقلائیه و حکم شرعی * نظارت ادلۀ منع فضل ماء و کلاء به سیرۀ عقلائیه * قول به اخلاقی و تنزیهی بودن «لاضرر» در روایت منع فضل ماء
بررسی «لاضرر» در حدیث منع فضل ماء
12سؤال: ...؟
جواب: خب نباشد، ما هم همین قدر میخواهیم بگوئیم که این روایت درست است، این روایت حکم غالبی را بیان میکند و لاضرر مربوط به آن مواردی میشود که نهی، نهی تنزیهی است و اشکال ندارد. نگوئیم حالا دیگر تحریمی است ، اشکال ندارد
سؤال: ...؟
جواب: در موارد ملکیت نباشد، در موارد ملکیت ولو اینکه ضرر متوجه است ولی باز لاضرر در آن نمیآید، چرا نمیآید؟ به خاطر آنکه حقی نسبت به طرف نیست که از ناحیۀ آن حق، ضرر بیاید. آن ضرر یک ضرر سماوی باشد. من باب مثال شما یک زمین زراعتی دارید، یک آب هم در آن جا دارید در ملک خودتان، آن آب فقط به اندازۀ زمین زراعت خود شماست اگر ندهید زمین زراعت از بین میرود، یک زراعتی بغلتان است، مال یک شخص دیگر است آیا الآن حقی این شخص نسبت به این دارد که اعتراض بکند، آقا آبَت را بده به من؟ اگر بخواهی بدهی زراعت خودت از بین میرود، حق ندارد، حق ندارد پس بنابراین زراعتش خشک میشود آیا این خشک شدن از راه اضرار شما است یا از ناحیۀ سماوی است؟ سماوی است، این هم همین میشود.
اللَهم صل علی محمد و آل محمد
