دلیل عقلی بر قاعده لاضرر

در تمام این موارد اگر این حکمی که شارع بر این بنده مترتب کرده از نقطۀ نظر عقلی تعدی در شئون این عبد تلقی بشود این شامل … وَ مٰا رَبُّكَ بِظَلاّٰمٍ لِلْعَبِيدِ ﴿فصلت‌، ٤٦﴾می‌شود. فلله الحجة البالغه، حجت بالغه مگر غیر از حکومت عقل است در مقام استدلال؟ مگر غیر از این است؟ خب همین است دیگر.

تمام این آیاتی که ما در قرآن داریم، آیاتی که ظلم را حرام می‌داند، تعدی به حق غیر را حرام می‌داند (که ما نیامدیم ذکر کنیم به خاطر عدم اطاله و بداهت موضوع) و آیاتی که دلالت بر حرمت ضرر و تعدی می‌کند تمام این آیات همه حاکی هستند از یک استقلال عقلی و حاکی هستند از بناء عقلاء بر اینکه چه؟ بر اینکه دفع ظلم واجب است و خود ظلم حرام است و چون ضرر ظلم است پس بنابراین ضرر حرام است و غرامت و تاوان آن ضرر واجب است و این یک بناء عقلائی است، از مستقلات عقلیه است و آیاتی که در اینجاست همه حالت تأییدی دارند می‌خواهید اصلاً آیات را جعلی بگیرید باز فرقی نمی‌کند چه بهتر، که این آیات...

صرف اینکه این قاعده جزء مستقلات عقلیه است، همچون قبح عقاب بلا بیان که برائت عقلیه در احکام اثبات می‌کند، همانطور این قاعدۀ لاضرر هم جزء مستقلات عقلیه است و یک قاعده‌ای است در قبال بقیّۀ قاعده‌ها.

انشاء الله از فردا بحث می‌رود روی ادلّۀ روایی قاعدۀ لاضرر، به این نحو مختصر فقط عرض کردیم که این مطلب را دیگر از این نظر تمام کنیم.

اللهم صل علی محمد و آل محمد