جلسه ۴۳۸

وجوب حفظ نفس امام معصوم علیه‌السّلام

نصرت امام واجب است ولو اینكه انسان به شهادت برسد؛ از مسائلی كه واجب است عبارت از حفظ نفس امام معصوم علیه‌السّلام است حفظ نفس واجب است علیٰ‌كلّ‌حال ولو اینكه منجر به شهادت انسان بشود. این یكی از واجبات است. حالا این شخص می‌خواهد بیاید ولی اسبش می‌افتد در راه می‌میرد خب مانع پیش می‌آید نمی‌توانیم بگوییم که تكلیف نسبت به این در این شرایطی كه برایش پیش آمده فعلیت دارد! دیگر فعلیت ندارد! چطور خودش را به آنجا برساند؟! و همین‌طور برای شخصی که به كربلا بیاید و امام معصوم به او بگوید که جایز نیست حرب كنی، شاید امام حسین به بعضی‌ها بگوید که شما باید بمانید و با اسرا بروید و همراه آنها باشید، اگر این بجنگد كار حرام انجام داده است!

مقصود، كشته شدن با امام حسین نیست بلکه مقصود اطاعت دستور است، مسئله این است! ممكن است حضرت به یكی بگویند که شما الآن باید در اینجا باشید و نباید با من بیایید، شما باید آن كار را انجام بدهید. این در اینجا فَقْد موضوع حكماً می‌شود؛ موضوع برای نصرت امام حسین هست، یوم عاشورا هست، مساعدت هست، خود سید الشهداء هست، ولی امام حسین چون مشرّع است ـ البته مشرّع كه رسول الله است منتها امام حسین مبیّن تشریع است ـ حكماً و تشریعاً و اعتباراً این موضوع را ازبین می‌برد و سلب می‌كند. آیا دراین‌صورت تكلیف هست؟! تكلیف نیست و فعلیت ندارد. پس در همۀ موارد ثلاثه تكلیف فعلیت پیدا نمی‌كند و این اختصاص ندارد به آن موردی كه فقط موضوع و محل اعتباراً ازبین برود.

عقل نسبت به اتیان به تكلیف و نسبت به موضوع و [نسبت به محل] ـ نسبت به هر سه ـ علیٰ السواء می‌داند پس قدرت مكلف بر آن فعل و بر آن دستور و امر مولا، شرط برای فعلیت تكلیف است علیٰ‌أیّ‌حال و فرق گذاشتن بین این سه فرق صحیحی نخواهد بود، این تتمۀ این بحث بود.