جلسه ۴۳۱

من‌باب‌مثال الآن می‌گوید که من باید این دواء را بخورم یك‌مرتبه دو شاهد می‌آیند شهادت می‌دهند كه دم در این افتاد یا در آن افتاد؛ ما دیدیم كه الآن یك دَم در این واقع شد خب طبعاً حجیت بیّنه در اینجا اثبات تنزیلی می‌كند یا علمی، اگر برایش علم حاصل بشود والاّ همان حجیت تنزیلیه قائم‌مقام علم است. در اینجا این اضطرار قبل از تعلق علم اجمالی چه دخالتی در تحقق موضوع دارد؟! بالأخره الآن برای مكلف موضوع برای احتیاط حاصل شد و آن عبارت از علم مكلف به تردد نجاست بین الإنائین است حالا می‌گوید: یا آن را كه خوردم نجس بود یااینكه الآن هست نجس است. آن را كه تناول كرده كه دیگر غیر مقدور است چون قبلاً تناول شده است ـ مرحوم آخوند نسبت به این مسئلۀ مقدوریت و غیر مقدوریت خیلی مانور می‌دهند ـ یا اصلاً نخورده بالأخره مورد اضطرار است و می‌گوید که در هرکدام باشد من باید این را بخورم، یعنی این مرض اقتضاء می‌كند كه ما این را بخوریم. در خیلی از داروها الكل هست و الكل هم نجس است ولی چاره‌ای نیست. مسئلۀ وجوب شرب دواء مطلب دیگری است. صحبت ما در این است كه جناب شیخ این موضوعی كه برای علم اجمالی متأخّر برای احتیاط بعد از اضطرار حاصل شده است برای تحقق این موضوع، اطراف خارجی چه دخلی دارند؟! شما كه بین اضطرار متأخّر با اضطرار متقدّم فرق گذاشتید اینها چه فرقی می‌كنند؟! اگر موضوعِ منجّزِ حكم در علم اجمالی عبارت از طرفین است كه خب طرفین حكم خاص به خودشان دارند و هیچ ارتباطی به علم اجمالی ندارند مثلاً این دواء است واجب التناول است و این‌هم ماء است مباح التناول است خب این چه ارتباطی به علم اجمالی دارد؟! اگر موضوع تعلق علم مكلف به این دو به عنوان تردد نجاست بین الإنائین است خب این چه قبل از اضطرار و چه بعد از اضطرار باشد هردو موضوع محقق است حالا اگر اضطرار مقدّم باشد و این شخص بخورد علم اجمالی حاصل نمی‌شود؟! علم اجمالی ربطی به اطراف ندارد بلکه به نیت خود شخص مربوط است و به كیفیت ارتباط او به طرفین در اینجا محقق است.