جلسه ۴۲۷

حالا یک چیز دیگر بگوییم: اگر بدانند یکی سم است و دیگری سم نیست این کار را انجام می‌دهند یا نه؟! نه‌، چرا؟! چون نسبت به خودشان یک تکلیف می‌دانند؛ یعنی آن تکلیفی که آمده به منِ مکلف تعلق نگرفته تااینکه منِ مکلف جدای از مکلف دیگر بشوم و نسبت به من یکی بشود و از علم اجمالی خارج بشود و شبهۀ بدویه بشود و همین تکلیف نسبت به مکلف دیگر تعلق بگیرد و نسبت به او هم شبهۀ بدویه بشود، این‌طور نیست بلکه تکلیف می‌آید به این تعلق می‌گیرد، نه به من و نه به سرکار؛ یعنی این دو را نباید خورد تا وقتی که این دو وجود خارجی دارند حالا چه یک نفر بخورد چه دو نفر!

متوجه شدید؟! غیر از نماز است که تکلیف به مکلف تعلق بگیرد، تکلیف در شرب خمر به عین خارج تعلق می‌گیرد منتها فاعلش مکلفین هستند. در روزه تکلیف به مکلف تعلق می‌گیرد، در نماز به شخص مکلف تعلق می‌گیرد اما در واجب کفایی مثل دفن میت به مکلف تعلق نمی‌گیرد بلکه به این میت تعلق می‌گیرد که باید دفن بشود حالا هر کسی می‌خواهد این میت را دفن کند فرق ندارد یعنی تکلیف به فردفرد تعلق نمی‌گیرد؛ این که می‌گویند تکلیف در واجب کفائی به عهدۀ افراد است غلط است چون تکلیف به عین خارج تعلق می‌گیرد منتها در این تکلیف فاعل هر کسی باشد و انجام بدهد از عهدۀ بقیه ساقط می‌شود.

تعلق تکلیف در علم اجمالی به نفس عین خارجی

در علم اجمالی تکلیف به اجتناب به نفس عین خارجی تعلق می‌گیرد؛ نفس عین خارجی که معنون است و عنوانش را که ازدست نمی‌دهد. حالا این دیگر این شبهه پیش آمد و در ذهن من نبود. من خیال می‌کردم بحث را دیگر تمام کنیم.

تلمیذ: شما به مبنای خودتان برگشتید درحالی‌که قرار بود بر مبنای مرحوم کمپانی و قوم صحبت کنید.