جلسه ۴۲۰

بنابراین وقتی که اضطرار تعلق به واحد غیر معیّن می‌گیرد اگر شارع بیاید بگوید که این إناء را بخور ـ بله تو به واحدی از غیر معیّن اضطرار داری ولی منِ شارع در مقام عمل برای تو معیّن می‌کنم و می‌گویم که این إناء را بخور ـ آن إناء صار حلالاً حالا چطور اگر یک فرد در مقام فعل این اختیار را داشته باشد آن فعلی را که انجام می‌دهد آن لا یُصَیِّرُه حلالاً چه تمایزی بین این دو هست؟! چه فارقی بین این دو وجود دارد؟! صرف تعیین و تشخّص خارجی آیا یک فردی را حرام می‌کند یا حلال می‌کند؟! این تشخص خارجی غیر از وضوح ابهام مگر چیز دیگری هست؟! این یک مسئله‌ فلسفی است و مسئلۀ فقهی نیست.

معنای فقهی اضطرار

مسئلۀ فقهی این است که اضطرار موجب حلیت این فعل خارجی است و آن فعل خارجی را از حرمت بیرون می‌آورد و متبدّل به حلال می‌کند. این معنا، معنای اضطرار است. اکل میته که تا الآن حرام است به‌واسطۀ طروّ اضطرار اکل میته صار حلالاً این کارِ اضطرار است حالا این تعلق به یک امر غیر معیّن بگیرد یا تعلق به معیّن بگیرد. فرض کنید دو میته در اینجا هست؛ دوتا دجاج میته در اینجا هست، دوتا خروف میته در اینجا هست، شما می‌توانید از این خروف اکل میته کنید یا می‌توانید از این خروف اکل میته کنید حالا اگر در مقام تردد آمدیم یک خروف جوان خوش‌طعم را انتخاب کردیم [چه اشکال دارد]؟! یک گوسفند هست که پیر و نپز است و غیر قابل اکل است اما یک برّه هست که آن‌هم میته است فرق نمی‌کند هردو میته هستند فرض کنید که اصلاً هردو حتف أنفه مرده‌اند و همین الآن مرده‌اند اشکالی هم ندارد فقط اشکال در حرمتش هست و در نجاستش هست خب حالا در مقام اکل واقعاً بیننا و بین الله آیا شما آن خروف پیر ناپز فلان را اختیار می‌کنید یا خروف و برّۀ جوان را اختیار می‌کنید؟! مشخص است دیگر، درحالی‌که هردو میته هستند و اختیار این، این را حرام نمی‌کند.