جلسه ۴۱۹

این مبنا و دلیل بر این قضیه است که اگر اضطرار بر أحدهمای معیّن قبل از طروّ علم اجمالی تعلق بگیرد ـ حالا اگر بعد طروّ علم اجمالی باشد این بحثش برای جلسۀ بعد است ـ متعلَّقش را از طرفیت علم اجمالی خارج می‌کند و وقتی یکی از اینها خارج شد ولو صادف الواقع بنابراین طرف دیگر شبهۀ بدویه می‌شود.

مرحوم کمپانی می‌فرمایند که این مسئلۀ ما با مسئلۀ سابق که اضطرار به أحدهمای غیر معیّن تعلق بگیرد فرق می‌کند چون در أحدهمای غیر معیّن ملاک برای علم اجمالی در طرفین موجود هست لا یُخرج عَن الطرفین العلم الإجمالی چون اضطرار به یک معیّن تعلق نگرفته است بلکه اضطرار تعلق بِأحدهما گرفته است. اگر تعلق به این بگیرد خب این را یُصیّره حلالاً ولی تعلق به این به خصوص نگرفته است بلکه تعلق به أحدهمای مردد گرفته است و أحدهمای مردد در عالم واقع در اینجا موضوع برای تعلق اضطرار نیست. أحدهما یعنی تساوی طرفین نسبت به تعلق اضطرار، ولی کدام یک از طرفین؟! غیر مشخص است هرکدام از طرفین ممکن است متعلَّق برای اضطرار باشند و هیچ‌کدام از اینها تعلق به اضطرار به‌عنوان أنَّه اضطرارٌ نیست. اضطرار به أحدهمای غیر معیّن به طبیعت تعلق گرفته است اما نفس طرفین بِشخصیتهم الوجودیة؛ یعنی خود همین ماء به این تشخّص وجودی خودش و این ماء به تشخّص وجودی خودش، دو طرف برای علم اجمالی هستند و علم اجمالی دیگر در آنجا به یک امر غیر معیّن تعلق نگرفته است.

تعلق علم اجمالی تشخّص خارجی

علم اجمالی همیشه به تشخّص خارجی تعلق می‌گیرد، به تشخّصی که ما داریم می‌بینیم یعنی این إناء به خصوص که جلوی چشم ما هست، نه‌اینکه علم اجمالی به أحدهمای در عالم خارج بدون محدودیت شخصیت خارجی خودش تعلق بگیرد، نه این علم اجمالی نیست! آنچه که حرمت بر او به‌عنوان خمریت تعلق گرفته است آن به‌عنوان قضیۀ طبیعیه است اما در علم اجمالی عنوان قضیۀ طبیعیه نداریم بلکه علم اجمالی همیشه به فرد مشخص خارجی تعلق می‌گیرد. پس قضیۀ ما در علم اجمالی قضیۀ جزئیه خارجیه و معیّنه است یعنی این إناء و این إناء؛ این إناء خارجی و این إناء خارجی.