جلسه ۴۱۹

أعوذُ بِالله مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم

بِسمِ الله الرَّحمَنِ الرَّحیم

طبق فرمایش مرحوم کمپانی اگر اضطرار به أحدهمای غیر معیّن تعلق گرفت سواء اینکه مقدّم بر علم اجمالی باشد یا متأخر از علم اجمالی باشد علم اجمالی تنجّز پیدا نمی‌کند و این دو صورت قبلاً عرض شد و اشکالاتی که بر این مسئله بر طبق مبنای خودشان در مطلب به نظر می‌رسید بیان شد.

الآن صحبت در تقدم اضطرار بر علم اجمالی است و اضطرار تعلق به أحدهمای معیّن دارد. البته عنوان بحث عبارت از تعلق اضطرار به أحدهمای معیّن است که این‌هم خودش دو شق می‌شود؛ شق اول این است که اضطرار درصورت تعلق به أحدهمای معیّن سابقِ بر علم اجمالی است و علم اجمالی مسبوق به اضطرار است. دراین‌صورت نظر ایشان بر عدم تنجّزیت علم اجمالی است زیرا ملاک در تنجزیّت علم اجمالی، بقاء و استصحاب علم اجمالی درصورت شک در طرف مخالف است و با فرض تعلق اضطرار به أحدهمای معیّن این علم اجمالی در موضوعیت خودش خلل وارد می‌شود تااینکه قابلیت برای استصحاب را داشته باشد زیرا اضطرار در مانحن‌فیه به واحد معیّن تعلق می‌گیرد. مثلاً إنائین مشتبهین هست که یکی از اینها دواء برای مرض است درصورتی‌که وجود خمر در أحد الإنائین معلوم است منتها یکی از این دو إناء ماء است که اضطرار به او تعلق نمی‌گیرد و إناء دیگر دواء است که شرب دواء واجب است و قطع هم داریم که در أحدهما خمر موجود است. فرض کنید خمری بوده بچه این خمر را در یکی از این دو إناء ریخته است که در یکی ماء است و اضطرار هم به او تعلق نمی‌گیرد، اضطرار به آن‌طرف دواء تعلق گرفته است.

حکم الکل در داروها

الآن یک قضیه یادم آمد نسبت به کیفیت برخورد با مسئلۀ حکم ظاهر و رعایت حکم ظاهر درصورت احتمال وجود متنجّس در داروها؛ الآن می‌گویند که در بسیاری از دواها و شربت‌های که برای سینه است الکل وجود دارد ـ هفت درصد شش درصد الکل وجود دارد ـ و اصلاً شربت سینه شاید بدون الکل نباشد یا اگر باشد شاید خیلی نادر باشد و اکثراً شربت‌ سینه‌ها الکل دارند. آن‌وقت بعضی‌ها نسبت به این مسئله احتیاط می‌کنند و نمی‌خورند.