جلسه ۴۰۷

شخص مرجعی که بود و الآن هم حیات دارند فتوا فرمودند بر اینکه شخص جایز نیست که قصد عشرة أیام کند و باید حتماً در ضمن عشرة أیام نیّت مسافرت کند تااینکه بتواند قصراً به صلات ظهر و عصر برسد. یادم است در آنجا این شیخ جواد مغنیه بر ایشان ایراد وارد کرد و مدرس افغانی هم گفت که آقا قصد توطّن در اختیار شخص است و این امر قهری است و وقت شرط برای وجوب است و شرط برای واجب نیست و البته آنها این مقدار را گفتند. ایشان خیلی مصرّ بود و پافشاری می‌کرد و مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ هم هیچی نمی‌گفتند و صحبت نمی‌کردند تااینکه ایشان شروع [به بحث کردن] کردند؛ آنها بگو و اینها بگو و همین‌طور تقریباً نیم ‌ساعتی مجلس به همین صحبت‌ها گذشت و این دوتا هم انصافاً اهلیت بحث داشتند و در توانشان هم بود منتها ایشان زیر بار نمی‌رفت یعنی بااینکه جواب نداشت ولی ما نفهمیدیم چطور شد که ایشان زیر بار نرفت و در نهایت حکم به وجوب سفر و وجوب قصر کرد!

وقتی بیرون آمدیم گفتم آقا عجب مجلسی بود! گفتند که نظر حضرت آقا چیست؟! گفتم که آقا وقت شرط وجوب است و شکی در این مسئله نیست و از شروط مقیدۀ موضوع است و اصلاً در اختیار شارع نیست که برای انسان تکلیف به قصر و توطّن و اقامۀ عشرة أیام کند یا نکند، شارع حکم به اتیان صلات را مترتب بر اقامه و عدم اقامه کرده است فرض کنید شخصی می‌خوابد و وقتی که از خواب بلند می‌شود می‌بیند که وقت برای یک صلات باقی مانده است، او که مقصر نیست و اشکالی ندارد نماز عصر را می‌خواند و بعد هم نماز ظهر را قضا می‌کند یااینکه فرض کنید که شخصی به علتی مغمیٰ علیه است یا ناسی بوده و فراموش کرده است، اشکال ندارد چون وجوب ظهر و عصر را علیٰ‌أیّ‌نحوٍکان مفروض گرفته است و بعد همۀ شروط مقیده را نادیده می‌گیرد و طبعاً این صحیح نیست.