جلسه ۳۸۷

تلمیذ: در إنائین مشتبهین باز ما علم داریم که یکی از اینها خمر است منتها چون شخص ثالث ...

استاد: شما ما را تأیید می‌کنید یا ایراد وارد می‌کنید؟! بحث فرق نمی‌کند و در هردو یکی است. حالا چرا ما در آنجا احتراز می‌کنیم و چرا در اینجا احتراز نمی‌کنیم، مطلبی است که هنوز من وارد آن نشدم ولی بالأخره در آنجا علم اجمالی هست و در اینجا هم علم اجمالی هست، در اینجا فرق ندارد منتها دایرۀ علم اجمالی در اینجا ضیق است و در آنجا یک‌قدری توسعه دارد ولی بالأخره علم اجمالی که هست و ما علم اجمالی را داریم و بااینکه حالا سه‌تا قصابی یا چهارتا قصابی هست علم اجمالی ما ازبین نمی‌رود و دایره‌اش یک‌خرده توسعه پیدا می‌کند؛ در اینجا بین دوتا محصور می‌شود و در آنجا آن حصر ازبین می‌رود و بین چهارتا قصابی و هر قصابی هم ده‌تا گوسفند توسعه پیدا می‌کند یعنی یک گوسفند محرّمٌ بین القطعیة بین سی و نه‌ یا چهل‌تا گوسفند در معرض بیع و تقطیع [است]، باز ما در آنجا علم داریم. حالا چرا در آنجا توجه نمی‌کنیم، این یک مطلب دیگر است و فعلاً راجع به این بحث می‌کنیم که علم اجمالی در «کُلُّ شیءٍ هو لک حلالٌ حَتَّی تَعلَمُ أنّهُ حَرامٌ بِعَینِهِ» وارد است، آنها از راه علم تفصیلی وارد شدند و ما جلوی علم تفصیلی را گرفتیم و گفتیم که علم تفصیلی هم هست، علم تفصیلی یک وقت آن علمی است که اتحاد حقیقی و واقعی با معنون خودش دارد و یک وقت اتحاد انائی و مجازی است و در آنجا هم علم تفصیلی می‌گویند.

در عُرف و محاورات داریم که فرض کنید می‌گویند که برو این مال را به اینها بده و به این شخص بده، [بعد] می‌گوییم که چرا به آن برادر دادی؟! می‌گوییم که کلُهُم نورٌ واحد، تفاوت نمی‌کند و خب آن‌هم به او می‌دهد و لابد قسمتی از آن مال را به آن برادر دیگر می‌دهد. یا من‌باب‌مثال یک حکمی بر جمعی ـ مثلاً یک کلاس ـ چون واحد هستند بار می‌شود، [وقتی] می‌خواهند به یک کلاس جایزه بدهند یک نماینده از میان این کلاس انتخاب می‌شود و جایزه به نماینده تعلق می‌گیرد حالا آیا این جایزه به شخص او برمی‌گردد یا به کل مجموع برمی‌گردد؟! کل کلاس مسابقه دادند ولی جایزه را به یک نفر می‌دهند چون او نماینده و مُمثّل از آن کلاس و صفّی است که این مسابقه و این کار را انجام دادند. ما در عرف و محاورات هم اتحاد واقعی و اتحاد انائی داریم یعنی در واقع نماینده و مُمثل، جنبۀ وحدت انائی بین صفّ است که در اینجا مشمول برای جایزه قرار گرفته است.