جلسه ۳۸۷

تلمیذ: شما در جلسۀ قبل علم تفصیلی گرفتید.

استاد: در جلسۀ قبل گرفتیم حالا با جلسۀ قبل فرق می‌کند.

تلمیذ: این را چطور بیان می‌کنید؟! آنهایی را که غایت علم تفصیلی بیان فرمودید که «حَتَّی تَعلَمُ أنّهُ حَرامٌ بِعَینِهِ»، غایتشان علم تفصیلی است، در بعضی از روایات هست.

انواع اتحاد علم تفصیلی با معنون

استاد: در اینجا مسئلۀ ما منافاتی با علم تفصیلی ندارد و ما می‌گوییم علم تفصیلی در آنجا هست، علم تفصیلی همان معنای اجتناب از خمریت است. آن خمر علم تفصیلی است منتها علم تفصیلی یک وقتی اتحاد با معنون حقیقی پیدا می‌کند و یک وقتی آن عنوان معلوم بالتفصیل با معنون اتحاد مجازی پیدا می‌کند، هردوی اینها داخل در تحت علم تفصیلی هستند یعنی علم تفصیلی را در اینجا تجزیه و تقسیم کردیم.

تلمیذ: بعد از این قضیه‌ای که در جلسۀ قبل راجع به بازار و سوق المسلمین فرمودید که امام به این کیفیت فرمودند، فرمودید که قاعدۀ حلیت که اصولیین فرمودند، نسبت به شبهات بدویه هست، نسبت به شبهات بدویه نیست.

استاد: بله.

تلمیذ: در قضیۀ سوق المسلمین باز همان شک بدوی اتفاق می‌افتد. شما فرمودید که مثلاً ممکن است که در این سوق دو سه‌تا مغازه بیشتر قصابی نباشد، از اینها که خرید می‌کنیم تنها ما خرید نمی‌کنیم دیگران هم خرید می‌کنند مثل دو نفری هستند که می‌خواهند از این إنائین استفاده کنند، وقتی که دو نفر در اینجا باشند ولو إنائین مشتبهین باشد باز نسبت به هرکدام از اینها شک بدوی می‌شود. در آنجا هم که ما در بازار هستیم باز فرد دیگری چون خرید می‌کند پس اینجا منحصر به ما نیست.

استاد: شک بدوی در آن جایی است که ما علم نداشته باشیم. اگر ما یقین داشته باشیم که بالأخره یک گوسفند در اینجا مخالف با شرایط است خب حالا آن گوسفند را که یک نفر نمی‌خرد، یک گوسفند را تکه‌تکه می‌کنند و قصاب به صد نفر می‌دهد و آن یک گوسفند هم بین دو سه‌تا دکان قصابی هست، وجود یک گوسفند بین دو سه‌تا مانع از انعقاد علم ما نیست و ما می‌دانیم یک گوسفند الآن در میان اینها هست و فلان شخص گفته است که من دیدم که این رو به قبله نبوده است و اصلاً ذابح آن مسلمان نبوده است ...