جلسه ۳۸۵

تلمیذ: شک، شک بدوی می‌شود.

استاد: حالا إن‌شاء‌الله می‌رسیم عجله نکنید.

تلمیذ: نه موضوعی که قبلاً خدمتتان مطرح شد نسبت به مکلف واحد که دو‌تا إنائین باشد علم اجمالی است، این‌طور شما فرمودید.

استاد: نه، احتمالاً باید تجدید نظری بکنیم!

تلمیذ: بحث هنوز تمام نشده است.

استاد: نه‌خیر.

تلمیذ: درصورتی‌که به حکم اضطرار یک فرد خارج بشود ما یقین پیدا نمی‌کنیم شکّ هست حالا شک یا درصورت معین برمی‌گردد به شکّ بدوی درصورت غیر معیّن شک برمی‌گردد به همان علم اجمالی.

استاد: درصورت اضطرار به معین یا غیر معیّن؟! در غیر معیّن ما می‌گوییم شک باقی است ولی درصورت اضطرار اگر شارع به معیّن امر کند ما می‌گوییم که شارع گفته این را بخور ...، اصلاً نجس است! بالاتر از این؟! اصلاً این متنجّس است ما هم داریم خون را در آن می‌بینیم اما شارع می‌گوید که این را بخور، وقتی شما این را می‌خورید دیگر نسبت به او اصل برائت جاری می‌کنید. شارع امر مشخص و تفصیلی به واحد کرده پس این از دایرۀ علم اجمالی خارج شد. نسبت به بقیه شکّ بدوی و اصالة الطهاره است. حالا اگر غیر معیّن باشد، وقتی غیر معیّن باشد شارع نگفته که این تنها را بخور، گفته که می‌توانی آن را بخوری، نمی‌گوید آن را بخور، می‌توانی این را بخوری. پس شک بین این یا آن باقی است و وقتی که شکّ باقی است علم اجمالی هم باقی است. حالا یکی از اینها را از اطراف علم اجمالی به حکم اضطرار می‌توانی خارج کنی، چرا مقتضای علم اجمالی ازبین برود؟! چرا بین هردو جمع نکنیم؟! بین هردو جمع می‌کنیم؛ هم بین حکم شارع به اضطرار جمع می‌کنیم و هم بین مقتضای علم اجمالی جمع می‌کنیم این کلام مرحوم شیخ است.

اللهم صل علی محمد و آل محمد