جلسه ۳۸۵

مرحوم شیخ این را می‌خواهد بفرماید. وقتی اضطرار به أحدهمای غیر معیّن تعلق می‌گیرد دراین‌صورت آیا آن علم اجمالی با وجود حکم به اضطرار به غیر متعیّن ازبین می‌رود یا نمی‌رود؟! مرحوم شیخ می‌گوید که به حال خود باقی می‌ماند. چرا باقی می‌ماند؟! چون شک هست، چرا شک است؟! چون طرف مکلف اختیار انتخاب در أحدهما را دارد. در عین اینکه این واحد را اختیار می‌کند مختار برای طرفین دیگر است و در عین اینکه این را اختیار می‌کند مختار برای طرفین است. پس هردو طرف در تعلق علم اجمالی و شک، در تنجّز نسبت به‌هم سیّان هستند. بنابراین علم اجمالی موجود است.

تلمیذ: منحل نمی‌شود؟

استاد: منحل نمی‌شود. بله، می‌تواند بر حکم شارع به حکم اضطرار، واحد را اتیان کند. این کلام مرحوم شیخ است.

تلمیذ: اینکه أحدهما را تناول می‌کند، اینکه در اینجا اختیار می‌کند بنا بر اضطرار اختیار می‌کند یا بنا بر طهارت اختیار می‌کند که از این دوتا یکی از آنها را... و اصالة الطهاره جاری می‌کند.

استاد: اصلاً اصالة الطهاره جاری نمی‌شود، اضطرار است. اصلاً متنجس باشد، مثلاً خون است، خون شارع می‌گوید که بخور! اصالة الطهاره نداریم! این اضطرار است!

تلمیذ: در آن جایی که اضطرار نباشد، شما فرمودید که ...

استاد: حالا آن بحثش باید بیاید، بحث اینکه اگر یکی از اطراف علم اجمالی از بین برود مرحوم آخوند در جلسات بعد بیان می‌کنند.

تلمیذ: آن علم اجمالی که به أحد الإنائین داریم آن بحثش تمام شد؟

استاد: نه‌خیر.

تلمیذ: چند جلسۀ قبل خدمتتان بودیم فرمودید که نسبت به یکی از اینها اصالة الطهارة جاری می‌کنیم باز جداگانه بالنسبة به یکی از اینها هم اصالة الطهارة جاری می‌کنم یعنی هر کدام آنها مستقلاً شک بدوی می‌شود؟

استاد: این در صورتی است که نسبت به دو تا مکلف باشد؛ یک مکلف این را اتیان بکند و یک مکلف هم آن را اتیان بکند.

تلمیذ: شک، مکلف چیست؟

استاد: شک بدوی، طاهر است.