جلسه ۳۸۴

کسانی که در اشهُر حج عربستان مشرف می‌شوند و قبل از موسم حج است خب اینها می‌توانند قبلاً زیارت پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم و ائمه علیهم‌السّلام بکنند، الآن موقع حج نیست و ظرف وجوب حج نیست. خلاصه خواسته بودند یک‌قدری ...! مرحوم آقا رضوان الله تعالیٰ علیه هم گوش می‌دادند! حالا نمی‌دانم چه در [ذهنشان] بود! خلاصه ما جلوی آقا دیگر نخواستیم چیزی بگوییم! دیگر خلاصه ما بچه بودیم و هنوز ریش درنیاورده بودیم، اصلاً ریش نگذاشته بودیم. بیست سالم بود تقریباً که شرکت کرده بودم خیلی از این نحوه استدلال خنده‌مان گرفته بود! خب ما آن موقع معالم خوانده بودیم، برای خودمان کسی بودیم! فاضل بودیم! ﴿وَنَزَعۡنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنۡ غِلٍّ إِخۡوَٰنًا عَلَىٰ سُرُرٖ مُّتَقَٰبِلِينَ﴾!¹ ما برای همه دعا می‌کنیم!

این آیه، آیۀ خیلی عجیبی است که چطور افراد در این دنیا خیلی بر اساس یک موانع و نفسانیاتی باهم در مقام تخاصم و تشاجر قرار می‌گیرند! ولی هردو به یک مطلب معتقدند. این مسئلۀ نفس می‌آید حقیقت و حلاوت تقرب را از اینها سلب می‌کند، بیچاره‌ها سرِ هیچ عمری در سر هم می‌زنند که من بر حقّم یا تو بر حقّی! خب بابا تو برحقّ باش!

می‌گویند که در یک قضیه بین آقای خمینی و این آقای سید محمد روحانی یک بحثی شد ـ این دوتا باهم خوب نبودند و در نجف خلاصه خیلی در ضدیّت به سر می‌بردند ـ و آقای خمینی به آقای روحانی می‌گوید که این مطلب نیاز به کفایه دارد که باید شما کفایه را بخوانید، بعد یک مدت می‌گذرد و ایشان خلاصه در صحبت غلبه می‌کند و به آقای خمینی می‌گوید که این نیاز به معالم دارد. خدا هردوی آنها را رحمت کند حالا إن‌شاء‌الله که در آن دنیا ...!

چندی پیش یکی آمد به ما گفت که ما بر حقّیم، گفتم که ما هم همین را می‌خواهیم ما می‌خواهیم شما بر حقّ باشید! چه کسی بدش می‌آید! خب ما چه بگوییم؟! ما حرف بدی زدیم؟! ما می‌خواهیم شما بر حق باشید! دعا می‌کنیم از خدا می‌خواهیم! گفتیم که افتخار برای ماست که شما بر حق باشید! بیچاره همین‌طور ماند! چیزی دیگر نگفت! خب حالا این می‌آید می‌گوید که ما برحقّیم، آن می‌گوید که نه‌خیر ما بر حقّیم! چوب را برمی‌دارند و بر سر همدیگر می‌زنند! آدم می‌تواند زود خودش را راحت کند و قضیه را فیصله بدهد. کدام بهتر است؟! این بهتر است دیگر! ما آن موقع همان‌طور ساکت بودیم نمی‌توانستیم حرف بزنیم، دیدیم ایشان از این‌طرف دارد این حرف‌ها را می‌زند و از آن‌طرف هم مرحوم آقا نگاه می‌کنند! آقا در آنجا بودند، آقای روضاتی بود ...